donderdag 20 november 2014

Meer werknemers en huiseigenaren in schuldproblemen

Het aantal werknemers en huiseigenaren dat financiële problemen heeft, neemt sinds een aantal jaren toe. Dat meldt het Nibud woensdag. Bijna de helft van de aanmeldingen voor schuldhulpverlening in 2014 wordt gedaan door werknemers. Ook het percentage aanmeldingen door mensen met een koopwoning is gestegen tot 14 procent.

Voorheen waren vooral mensen met lage inkomens of een uitkering die zich aanmelden voor schuldhulpverlening, maar steeds meer Nederlanders met hoge inkomens melden zich. Als zij hun baan verliezen, terwijl ze een hoge hypotheek hebben, raken zij in de financiële moeilijkheden.
Deze nieuwe schuldenaren, werknemers en huiseigenaren, komen bij een terugval in inkomen te laat en onvoldoende in actie. Door de lakse houding verergert de financiële situatie.

De meerderheid van deze groep schuldenaren heeft nooit nagedacht over een mogelijke afname van inkomen. Als een terugval zich voordoet, blijken veel schuldenaren hun uitgaven niet aan te passen. Sommigen gaan lukraak besparen, waardoor ze echte kansen laten liggen.

Huiseigenaren met financiële problemen blijken hun administratie slechter bij te houden dan huishoudens zonder problemen. De meerderheid van de huiseigenaren weet niet precies wat zijn vaste lasten zijn. Ook veel werknemers met financiële problemen hebben hun administratie niet op orde.

Bron: nu.nl

Waar zouden de gegevens over de aanmeldingen voor schuldhulpverlening in 2014 vandaan komen?
Is ook geregistreerd hoeveel aanmelders vervolgens daadwerkelijk zijn geholpen door de "hulp"-verlening,

woensdag 5 november 2014

"Werk voor je schulden"

In het FD van gisteren pleit Annemarie van Gaal ervoor mensen te laten werken voor hun schulden in maatschappelijk nuttig werk dat anders niet wordt gedaan. Haar motivering is dat schulden saneren een niet duurzaam oplossing is zonder gedragsverandering. Stof voor discussie aanstaande dinsdag in Utrecht! zie link.

zondag 2 november 2014

De gouden eeuw van de schuldhulpvraag en het stille faillissement van de schuldhulp

Nooit is de vraag naar schuldhulp groter geweest dan nu, en nog nooit is daarop vanuit de hulpverlening zo selectief en zo slecht antwoord gegeven.

Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Laat ik beginnen met alvast enige bespiegelingen te geven vanuit mijn eigen observaties:

1. De Wet gemeentelijk schuldhulp die voor iedereen theoretisch een recht op hulp had moeten scheppen, heeft het voor gemeenten  met de definities uit het gemeentelijk beleidsplan in de hand, mogelijk gemaakt zoveel mogelijk mensen uit te sluiten omdat zij niet aan de door de gemeente bedachte criteria voldoen. Dat is in het licht van de bezuinigingen niet onbegrijpelijk maar leidt er wel toe dat velen met een niet zelden acuut probleem niet worden geholpen. Hoeveel gemeentelijke hulpverleners laten mij weten dat zij zich schamen voor de manier waarop er nu moet worden gewerkt?

2. Gemeenten gaan niet zelden in de praktijk vervolgens ook volstrekt voorbij aan degenen die hulp nodig hebben en die niet voldoen aan de gemeentelijke criteria om geholpen te worden. Er is geen vangnet. Werd vroeger iedereen gedoemd tot budgethulp, nu worden velen die die hulp wel nodig hebben niet geholpen, waarbij het doel moet zijn om in  ieder geval uit de lopende kosten het lopende levensonderhoud te voldoen en zo nodig de beslagvrije voet te repareren.

3. Het veld van de schuldhulp lijkt als reactie op alle druk van buiten in een autistische kramp te zijn geschoten, waarbij alleen nog met enig lawaai convenanten worden gesloten, zoals recent met de deurwaarders, waarvan alle insiders weten dat er nog heel wat zal moeten gebeuren voordat debiteuren buiten Rotterdam daarvan iets zullen merken, omdat andere gemeenten geen interface hebben met de deurwaarders en de branche van oudsher minder enthousiast is over het genereren van onderzoeksdata - ook al staat die verplichting nu in de wet.

4. De Wsnp ligt feitelijk voor velen buiten bereik hetzij omdat zij niet aan de voorwaarden kunnen voldoen, want toelating Wsnp vraagt om een zekere potentie tot financiële fitheid die voor velen niet is weggelegd, hetzij omdat het minnelijk traject hen niet doorstuurt naar de rechter terwijl de Wsnp naar de wettelijke criteria wel kansrijk zou kunnen zijn mits de zaak aan de rechter zorgvuldig wordt gepresenteerd.

5. De overheid kijkt op afstand toe hoe de machinerie steeds verder in de vernieling draait, bedient zichzelf als crediteur met steeds meer voorrang en heeft niet alleen geen consideratie met de probleemdebiteur maar lijkt zelfs geen oog te hebben voor de maatschappelijke kosten die ontstaan wanneer probleemdebiteuren niet geholpen worden.

Het lijkt er met andere woorden op, dat we "sadder en wiser" weer terug bij af zijn, berooid van onze illusie van de debiteur als "zielepiet met pech" maar zonder antwoord voor de debiteur die klemgereden wordt temidden van zijn bestaande verplichtingen waarbij re-integratie steeds verder buiten beeld komt; als al je aandacht moet worden besteed aan je meest prangende probleem, kom je aan de rest niet, althans veel minder toe.

Toch kan deze toestand niet eindeloos blijven voortsukkelen. Het is in ieder geval goed dat er nu ideeën worden gelanceerd als een nationaal fonds. Er moet duidelijk iets gebeuren en we zijn toch in ieder geval gezamenlijk intelligent genoeg om wegen naar een oplossing te vinden? In ieder geval moet een einde worden gemaakt aan  het perverse effect, dat invoering van de Wgs heeft geleid tot drempelverhoging en ontoegankelijkheid van het minnelijk traject. Misschien moet SZW hiervoor een platform ontwikkelen? Een ding staat vast; zoals het nu is geworden, kan het niet blijven. Zusters en broeders met kennis en ervaring in dit veld, te wapen! "Your country needs you!"

"Requiem aeternam dona eis Domine" - Heer, geef hun de eeuwige rust

zaterdag 1 november 2014

Mogelijke aanspraak beslagdebiteuren op restitutie te veel ingehouden vakantiegeld.

Vandaag heeft de Hoge Raad een arrest gewezen waarin een lang slepende discussie ten gunste van de debiteur is beslecht, zie Hoge Raad 31 oktober 2014, ECLI:NL:HR:2014:3068.

Er mag geen beslag worden gelegd op het deel van het inkomen dat nodig is voor dagelijks levensonderhoud. Het gedeelte dat in een maand boven deze beslagvrije voet uitkomt, is daar wel voor beschikbaar. De beslagvrije voet bedraagt 90% van de bijstandsnorm (aanpassingsfactoren hier niet in aanmerking genomen).

De aanspraak op vakantiegeld is een bij wet voorgeschreven vast onderdeel van lonen en uitkeringen en onderscheidt zich daarin van andere vormen van extra beloningen, zoals een dertiende maand. De aanspraak op vakantiegeld wordt per maand opgebouwd en in de regel één keer per jaar uitbetaald; dit laatste kennelijk om te stimuleren dat het vakantiegeld daadwerkelijk voor vakantie wordt gebruikt. Het vorenstaande geldt onder meer voor het vakantiegeld dat deel uitmaakt van een AOW-uitkering (art. 31 AOW), om welke uitkering het in deze zaak gaat, en voor het vakantiegeld dat over loon is verschuldigd (art. 17 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag). De jaarlijkse uitbetaling van het vakantiegeld is geen nabetaling in de zin van art. 475b lid 3 Rv, omdat het niet gaat om een te late betaling van maandelijks verschuldigde bedragen.

Wanneer het inkomen hoger is dan de beslagvrije voet maar het inkomen in de andere maanden onder die grens is gebleven, is het beslag niet of deels toegestaan. Het CBS onderzocht eerder dat 14% van degenen die vakantiegeld ontvangen, dat gebruikt om schulden af te lossen.

Dit betekent ook dat degenen bij wie teveel is ingehouden recht heeft op teruggave. Schuldhulpverleners raad ik aan hierop alert te zijn. Dit kan ook betekenen dat een aanbod aan crediteuren moet worden aangepast.