zondag 22 januari 2012

Prof. James Kennedy over de betekenis en de gevaren van vrijwilligerswerk

Prof. Dr. James Kennedy hield gisteren bij een studiedag van een christelijke vrijwilligersorganisatie een rede waarin hij in ging op de betekenis en de gevaren van vrijwilligerswerk:

"Het vrijwilligerswerk is ontzuild, net als de samenleving. Dat betekent dat de vanzelfsprekende loyaliteit aan een instantie of aan een kerk minder is geworden. Ook vrijwilligers werken meer projectgebonden. Bij Present kun je een klus klaren als vaste ploeg, maar ook als steeds veranderende groep. Het is vrijwilligerswerk à la carte, als het je gelegen komt. Deze werkwijze komt als geroepen, omdat die past bij de moderne mens en omdat het mensen helpt die waarschijnlijk anders niet geholpen waren. Als dat het is voor deze tijd, dan is dat mooi. Alle vrijwilligerswerk is welkom."

Het concept om de moderne mens op dit soort manieren te verleiden tot onbetaalde activiteiten slaat geweldig aan. Present bloeit en groeit, en soortgelijke clubs schieten als het ware als paddestoelen uit de grond. Kerkgangers - traditioneel gulle gevers en actief in vrijwilligerswerk - hobbyclubs en vriendengroepen melden zich. Maar ook jonge werknemers van grote bedrijven, die met wat hulp van hun werkgever evenementen organiseren voor zieken en gehandicapten. Ze doen dat onder het motto: leuk voor de ander, leuk voor jezelf: de hulpbehoevenden genieten van een sportdag die anders niet was georganiseerd, en diegenen die in de baas zijn tijd hun handen uit de mouwen steken, vertellen zonder enige schroom dat het hun een ruimere blik oplevert, en een mooi extra punt op hun cv.

Maar ondanks Kennedy's waardering voor die gratis hulp en ondanks zijn uitgangspunt dat het beter is iets te doen dan het te laten, vraagt de historicus toch aandacht voor de andere, onbedoelde effecten van het vrijwilligerswerk. Die gedachten heeft hij, eerlijk is eerlijk, niet helemaal van zichzelf. In zijn column schreef hij al over de Amerikaanse opbouwwerker Robert Lupton. Die komt in zijn boek 'Toxic Charity' met de opzienbarende stelling dat de Amerikaanse liefdadigheid mensen net zo afhankelijk maakt als de Europese verzorgingsstaten. Vanwege het eenrichtingsverkeer - de een geeft, de ander krijgt - is het bovendien een aanslag op hun waardigheid".

Naschrift:
Ook in de wereld van de schuldhulpverlening is het vrijwilligerswerk in opkomst. Recent werd hierover een onderzoek gepubliceerd 'Hulp aan vrijwilligers bij projecten thuisadministratie en schuldpreventie' met aanbevelingen voor gemeenten en vrijwilligersorganisaties. Het zou nuttig zijn dit onderzoek tegen het licht te houden van de voordracht van prof Kennedy. Bij eerste lezing vielen mij al enige raakvlakken op.

Binnenkerkelijk blijft -zoals de trouwe lezers weten- wat mij betreft het devies: geen cent en geen seconde voor RKK.NL zolang het conflict niet is opgelost. Wie mijn nobelste daden en edelmoedigste gevoelens bekroond met een tuchtklacht, heeft iets uit te leggen en iets goed te maken. Zolang dat niet gebeurt, blijft de rekening openstaan en wordt de incasso vervolgd totdat deze met rente en kosten vereffend is. En dat zal wat mij betreft ieder die dat wil volgen op dit weblog kunnen volgen, al was het maar om lezers te waarschuwen voorzichtig te zijn in de omgang met RKK.nl, welk kwijnend en krimpend instituutje zeer ver is afgedwaald van de intentie van de Stichter.

Stay tuned, the best is yet to come!