"Met problematische schulden is het lastig wonen"

Uit de column van Nadja Jungmann in Binnenlands Bestuur:

"De toename van de schuldenproblematiek leidt dus zowel op de huur- als koopmarkt tot problemen. De (dreigende) huisuitzettingen en het gebrek aan doorstroming omdat mensen ‘financieel vast’ zitten in hun koophuis leiden er enerzijds toe dat het herstel van sociaal zwakkere c.q. krachtwijken onder druk staan alsmede dat de woonomgeving in sommige koopwijken onder druk komt. De lange verkooptijd en slechte financiële positie van de eigenaren kan leiden tot een tekort aan onderhoud en verzorging van de woningen. Als er meerder woningen in een straat of wijk langdurig te koop staan kan dit effect leiden tot een beeld van verloedering, hetgeen de waarde van de woningen nog verder onder druk zet.

Ht is onwenselijk dat de restschulden die door bovengenoemde situaties en ontwikkelingen ontstaan zondermeer worden afgewenteld op de samenleving alsmede dat de woningmarkt op zowel de huur- als koopmarkt door de toename van de schuldenproblematiek niet voldoende in beweging komt. Voor de meeste huishoudens in een problematische schuldsituatie geldt dat zij deze niet zonder hulp van bijvoorbeeld een schuldhulpverlenende instantie kunnen oplossen. Ook geldt bijna zonder uitzondering dat deze groep een reëel risico loopt de huur- of koopwoning te verliezen. In een periode waarin een op de tien huishoudens zich in een dergelijke situatie bevindt, mag het in een Woonvisie niet ontbreken aan voorstellen om het risico op woonverlies als gevolg van schulden te beperken. Ook mag het niet ontbreken aan voorstellen die er toe leiden dat een eventueel onvermijdelijke restschuld zo laag mogelijk is. 

Samen met Rogier van Heijnsbergen (NVM-makelaar) wil ik de Tweede Kamer en het Kabinet vanaf deze plek in overweging geven om in het kader van de woonvisie ook te voorzien in de volgende vier maatregelen:

1. Realiseer een systeem van vroegsignalering. Snelle herkenning van het ontstaan van schulden op in iedere geval het terrein van het wonen als onderdeel van (problematische) schuldensituaties. Denk in dit kader aan een systeem zoals het voorgenomen Landelijk Informatiesysteem Schulden (LIS) of een systeem dat een aantal cruciale trekken met dit systeem deelt. Een tweede spoor ten behoeve van vroegsignalering is het trainen en opleiden van werkvelden zoals de makelaardij, maatschappelijk werk, thuiszorg et cetera in het vroegtijdig herkennen van financiële problemen en verzorgen van een adequate doorverwijzing. 

2. Het uitwerken van een alternatieve aanbod voor huizenbezitters met schulden, waarbij het accent ligt op het behoud van de woning en/of het realiseren van een maximaal mogelijk opbrengst bij verkoop van de woning. Dit om de huidige praktijk te keren dat te veel huizen voor te lage bedrage van de hand gaan en de schuldenaren in kwestie met te hoge restschulden achterblijven.

3. Het maken van een beleid voor de voorzieningenrechter voor het goedkeuren van een koopovereenkomst in het voortraject van een veiling.

4. Het bevorderen van overleg tussen marktpartijen en hypotheekhouders op welke wijze een restschuld zodanig kan worden ingevuld dat deze beter gedragen en betaald kan worden".