Breek het geknakte riet niet!

Nadja Jungmann schreef weer een mooie column:

"Het ontbreekt ons in de schuldhulpverlening vooralsnog aan gedegen onderzoek naar de maatschappelijke kosten van de neveneffecten van problematische schuldsituaties. Met neveneffecten denk ik dan aan huisuitzettingen, onverzekerbaarheid tegen (aanvullende) ziektekosten, afsluitingen en het gebruik van andere hulpverlening voor problemen die ontstaan door de stress over schulden. Naar mijn overtuiging kosten deze neveneffecten een veelvoud van een passend aanbod voor schuldenaren die recidiveren.

Op de enkele schrijnende gevallen na waar iemand echt meerdere keren grote pech in het leven heeft, duidt recidive doorgaans op een gebrek aan (financiële) vaardigheden. Zowel in het voorliggende wetsvoorstel als in de opstelling van diverse gemeenten zie je de overweging: eigen schuld, dikke bult! Je hebt zelf opnieuw schulden gemaakt, dus wij helpen je niet meer. Zowel de wetgever als de betreffende gemeente gaan bij deze redenering voorbij aan het gegeven dat recidive niet alleen vervelend is voor de schuldenaar (en vooral de crediteuren) in kwestie, maar dat een nieuwe problematische schuldsituatie wederom tot (flinke) maatschappelijke kosten leidt. Want een huisuitzetting kost de gemeente echt niet minder als die plaatsvindt bij een recidivist!

Als we aannemen dat recidive duidt op een gebrek aan vaardigheden, dan zou het antwoord niet moeten zijn: ‘eigen schuld, dikke bult, we sluiten je uit’ maar ‘een schuldregeling is voor jou blijkbaar geen oplossing, we bieden je andere meer passende ondersteuning aan’. En bij recidivisten zal dat vaak langdurige bemoeienis met hun uitgaven zijn die varieert van curatele, beschermingsbewind of inkomensbeheer. Daarbij moeten we uitzoeken op welke manier we de schuldenaren in kwestie nog ander gedrag kunnen aanleren (en onder ogen zien dat er ook een groep zal zijn die het nooit leert). Het garanderen van de betalingen van de huur, energie en zorgpremie zouden hier het minimale doel moeten zijn".

Nadja Jungmann en ik blijken het deze keer voor de afwisseling niet helemaal met elkaar eens, aangezien in mijn visie debiteuren niet zelden maar wel vaker kunnen recidiveren (gek gemaakt door consumptieve kredietverstrekkers, vergissing in de waarde-ontwikkeling van de woning, werkloosheid, echtscheiding, arbeidsongeschiktheid). Barmhartigheid betonen is bovendien geen eenmalige voorstelling maar voor herhaling vatbaar, zeker als dat ook nog eens leidt tot maatschappelijk rendement in de vorm van verhoogde participatie van de debiteur en niet te vergeten zijn/haar kinderen.

Het geknakte riet moet niet worden gebroken maar worden gehoed en behoed voor afglijden naar wanhoop en "Verelendung" in financieel, psychisch en sociaal opzicht. Dit zou nu eens een onderwerp zijn voor kerkgenootschappen en bisschoppen om zich over uit te spreken. Dat zie ik nietteminniet gauw gebeuren, tenzij de bisschop van Groningen weer in zijn column in het ND ideeen zonder bronvermelding van dit weblog overneemt bij  gebrek aan eigen inspiratie. (Ik had ook nog openstaan: gebrek aan solidariteit tussen generaties en ego-centrisme van babyboomers, waar ook kardinaal Bagnasco op 25 mei 2010 al enigszins inging met zijn opmerkingen over demografische zelfmoord).

Zie 20 mei 2010 "Tien jaar wachttijd voor herhaalde toelating Wsnp zonder hardheidsclausule is veel te lang"
15 juni 2009 "Recidive is geen reden schuldhulp te weigeren"

Maar nu, lieve kinderen, moet ik weer verder met mijn mega-processtuk dat gestaag vordert!