"Domweg gelukkig in de Kalverstraat"

NRC Next schrijft over een recent verschenen boek van de hand van ene Alina Nube met bovenstaande titel, gewijd aan overconsumptie. De recensie roept niet de gedachte op het boek te kopen: "Het sterkt ons in ons gevoel dat we weten dat we overconsumeren, maar er tegelijkertijd niks aan kunnen doen. Het is allemaal de schuld van ons onderbewuste, hormonen en emoties. Zestig procent van de aankopen die we doen worden ons ingegeven door dopamine. De westerse maatschappij is vervrouwelijkt, we varen volledig op emotionele bevrediging.

Nubé vertelt dat ze ‘zomaar ineens’ was uitgewinkeld. Een week ervoor kocht ze nog drie tassen onnodige feelgoods, plots was het over. Maar al gauw, biecht ze op, verlangde ze terug naar de kleurrijke paradijselijke wereld die reclame haar toont. De wereld van de ratio is saai en grijs. Is het leven zonder geloof in illusies eigenlijk nog wel leuk".

Kortom, ik koop dus ik besta, en daar kan ik niets aan doen, want zo zit ik nu eenmaal in elkaar. Deze benadering is nogal eenzijdig en tenminste ietwat deprimerend. Dit boek kopen lijkt mij zonde van het geld -zo zit ik nu eenmaal in elkaar.

Overconsumptie blijkt inmiddels toch beteugelbaar, wanneer de kraan van het consumptief krediet wordt dicht gedraaid. In de verslaafdenzorg zouden we spreken dan van de "cold turkey"-methode om tot ontwenning te komen: gewoon stoppen en niet zeuren, ook al is dat met name de eerste tijd moeilijk. Dan kom je niet uit in de Kalverstraat maar dichter in de buurt van het gedicht van J.C. Bloem:
"Alles is veel voor wie niet veel verwacht.
Het leven houdt zijn wonderen verborgen
Tot het ze, opeens, toont in hun hogen staat.

Dit heb bij mijzelven overdacht,
Verregend, op een miezerigen morgen,
Domweg gelukkig, in de Dapperstraat".

Het zou goed zijn als naar het afkicken van overconsumptie meer onderzoek werd verricht en publiciteit werd ontwikkeld bijvoorbeeld in een ietwat AA-achtige context: "Mijn naam is Truus en ik ben overconsument. Sinds ik geen krediet meer kreeg, bleek mijn levenskwaliteit tegen de verwachting in te stijgen: geen ruzie meer over geld met familie en vrienden, genoeg geld voor de boodschappen tot het einde van de maand, geen beslag meer op mijn loon/uitkering, geen dreiging meer uit huis te worden gezet. Nu heb ik door te sparen een buffer tegen tegenslag, kan ik het zelfs bij werkloosheid enige tijd uitzingen en slaap ik beter". Muziekfragment, gevolgd door de tekst, uitgesproken door een zoetgevooisde stem a la DSB-reclames: "Laat U registreren in het register "Ik wil geen nieuwe schulden", zodat ook U gelukkiger kunt worden.

Dit idee wordt gaarne aangeboden aan het Ministerie van SZW en de redactie van postbus 51.