#shv28

Op 11 april 2017 is in Utrecht het 28ste actualiteitencongres schuldhulpverlening

maandag 31 december 2007

Pas op met schuldhulp op de menukaart van de Voedselbank

De twee Rotterdamse voedselbanken gaan in de vorm van een adviesbank hulp verlenen aan bezoekers van de voedselbank met financiële problemen. Er worden geen leningen verstrekt. In Amsterdam wordt al langer bij voedselbanken door vrijwilligers schuldhulp verleend. Het experiment duurt zes maanden waarna zal worden beslist of andere voedselbanken deze vorm van hulpverlening overnemen. Woordvoerder Sies van de Rotterdamse voedselbank verklaart, dat de hulpverlening laagdrempelig is en dat mensen onder meer zullen worden geholpen om gemakkelijker binnen te komen bij professionele schuldsaneringinstellingen.

Eerder uitte ik mijn twijfels over schuldhulp verleend door Intrum Justitia aan met name jongeren met schuldproblemen, zie http://observatrix.blogspot.com/2007/12/preekt-de-vos-de-passie.html Mijn twijfel had betrekking op de onafhankelijkheid van de schuldhulpverlening en de deskundigheid van de hulpverleners mede in het licht van de komende certificatie, die wordt ontwikkeld door het NEN in samenwerking met de marktpartijen.

Vragen van hetzelfde type komen op bij door voedselbanken verleende schuldhulp door vrijwilligers. Het is van belang de vrijwilligers goed toe te rusten, ook opdat zij weten waar zij zich niet aan moeten branden. Om een voorbeeld te noemen: als een betalingsregeling wordt getroffen, waarbij de hardst schreeuwende crediteur er met (meer dan) de draagkracht van door gaat, doet dat geen recht aan de andere schuldeisers en kan bovendien de debiteur zwaarder worden belast dan hij kan dragen. De hulpverlener zal bovendien aan de debiteur duidelijk moeten maken, dat er (ook) recht moet worden gedaan aan de belangen van de schuldeisers. Hierin ligt een potentieel “conflict of interests”, dat schadelijk kan zijn voor de schuldeisers, de debiteur en … de voedselbank. Bij budgettering binnen een voorgegeven kader kunnen vrijwilligers zeker een positieve bijdrage leveren door periodieke en intensieve begeleiding van de debiteur. Het wordt tijd te definiëren wat de inbreng van vrijwilligers in het kader van schuldhulpverlening kan zijn.

zaterdag 29 december 2007

SHV rijst volgend jaar de pan uit in Verenigd Koninkrijk

In de Guardian van gisteren stond een interview met de heer Mark Sands (director of personal insolvency at KPMG). Deze verklaarde te verwachten dat het aantal personen dat een beroep doet op de TVA-regeling of het insolvency-regime zal stijgen van afgerond 110.000 in 2007 tot 130.000 in 2008. De gemiddelde schuld bedraagt BP 50.000,00 waarvan 38% wordt terugbetaald in het kader van een regeling. Zie voor volledige tekst http://www.guardian.co.uk/money/2007/dec/28/debt.personalfinancenews

Sands licht zijn standpunt toe: “This high average level of debt clearly indicates that too many people have borrowings that they have no realistic hope of repaying”. "Any excessive spending over Christmas and at the New Year sales, especially where goods are paid for on credit, risks tipping even more consumers over the edge."

Sands verwacht voorts dat de mogelijkheid om geld te lenen gegeven de krapte op de liquiditeitsmarkt afneemt, omdat banken voorzichtiger worden bij het verlenen van krediet in de vorm van credit cards en hypotheken. (Johan Cruijff zou zeggen: elk nadeel hep se voordeel). Sands waarschuwt: "Those in difficulty will find that their options are becoming limited – formal insolvency will for many be the only way out."

In februari 2007 werd een gedragscode ingevoerd die het voor de schuldeiser moeilijker maakt medewerking in het minnelijk traject een aanbod te weigeren. De schuldeiser moet voortaan een reden opgeven, waarom hij weigert een aanbod in het minnelijk traject te aanvaarden. Zie voor uitleg over de IVA eerder http://observatrix.blogspot.com/2007/11/schuldhulp-verlenen-in-het-verenigd.html

Wanhoopsoplossing middels verdwijning en doodverklaring

De kanoman John Darwin die in 2002 verdween en dood werd verklaard, had in de maanden voor zijn verdwijning enorme schulden gemaakt. (De echtgenote wist wel en de kinderen niet, dat vader nog leefde). De schulden werden volgens berichten in kranten deels kwijtgescholden en bovendien kwam de verzekering tot uitkering na verloop van tijd. Darwin verscheen en pretendeerde geheugenverlies, waarvoor geen oorzaak was te vinden. Mevrouw Darwin loog eerst maar moest met de waarheid voor de draad komen, nadat er foto’s opdoken via internet waarop zij samen met haar doodgewaande man op vakantie in Mexico was. Nu zitten zij beiden in de gevangenis. Toen zij nog vrij was, verklaarde mevrouw Darwin:
“John said there was only one way out and that was to fake his own death. I pleaded with him not to do it, I said it was the wrong thing to do “. Vindplaats Telegraph: http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/12/08/ncanoe708.xml

In Frankrijk liet in 2005 een verzekeringsagent die gokschulden had, bij de rotsen van het Kanaal een zelfmoordbriefje achter, waarna hij eveneens werd door verklaard. Zijn vrouw en kinderen wisten niet dat hij nog leefde. De man solliciteerde de afgelopen week onder eigen naam als verkoper in een winkel in Parijs, waarna hij door de politie werd aangehouden.
Zie International Herald Tribune: http://www.iht.com/articles/ap/2007/12/28/europe/EU-GEN-France-Missing-Man.php

Al eerder kwam de afgelopen maanden in dit weblog aan de orde, dat debiteuren in problemen komen tot wanhoopsdaden om vermeende uitwegen te zoeken. Ouders in Hengelo (Gelderland) besloten hun drie kinderen om het leven te brengen. De vader, die tegen de bedoeling in overleefde, verklaarde daarbij volgens het vonnis “dat het motief voor het mede doden van de beide kinderen er in was gelegen hen de schande van een gedwongen schuldsanering te besparen”, zie ook “Een lot erger dan de WSNP:
http://observatrix.blogspot.com/2007/12/een-lot-erger-dan-de-wsnp.html

Hoewel nooit geheel te voorkomen zal zijn, dat debiteuren besluiten tot desperate oplossingen, blijft toch de opgave te bevorderen, dat debiteuren weten dat schuldhulpverlening bestaat, waarbij zeker offers moeten worden gebracht om crediteuren zoveel mogelijk terug te betalen, maar waarbij er in ieder geval weer een leven na de schulden kan zijn. In dit leven na de schulden zal de debiteur meer dan voorheen aandacht moeten besteden inkomen en uitgaven in balans te houden. Het eerste onderzoek Monitor WSNP indiceert in ieder geval, dat velen daarin slagen, vermoedelijk mede vanuit de gedachte “Dit nooit weer”. Dus toch een stok achter de deur!

zondag 23 december 2007

Willy Pietsersen weg bij Stadsbank Oost-Nederland

Gisteren kwam in de pers, dat Willy Pietersen weg gaat bij de Stadsbank Oost-Nederland. Als reden voor zijn vertrek wordt aangevoerd, dat sprake is van een daling van het aantal personen dat een beroep doet op de Stadsbank voor schuldhulp. Verwachting is dat deze tendens in 2008 zal worden voortgezet. Elders in Nederland stijgt het beroep op het wettelijk en het minnelijk traject. De werkelijkheid achter de gebeurtenissen is dikwijls anders dan in de pers terecht komt.

Wat daar ook van zij, ook op deze plaats alle eer voor Willy Pietersen die vele jaren zowel vanuit de Stadsbank Oost-Nederland als ook in zijn functie van voorzitter van de NVVK heel veel heeft gedaan om personen in problematische schuldsituaties uitzicht op verbetering te geven, ook door zijn betrokkenheid bij de totstandkoming van convenanten.

Recent was hij betrokken bij het lanceren van de mogelijkheid van sociaal krediet (in plaats van “doorlopend verdriet” zoals hij de doorlopende geldleningen tegen woekertarieven (van onder meer de Postbank) kwalificeerde). Ook had hij zitting in de begeleidingscommissie voor de derde monitor WSNP, die deze week door de Minister van Justitie is aangeboden aan de Tweede Kamer.

Het is te hopen, dat Willy Pietersen elders zijn deskundigheid en engagement zal kunnen blijven inzetten voor de schuldhulpverlening in Nederland. Met het toenemen van de middelen neemt het aantal opportunistische eendagsvliegen op het terrein van de schuldhulpverlening toe, maar de doorgewinterde veteranen kunnen beslist niet worden gemist zowel met het oog op de continuïteit als met het oog op authentiek engagement.

vrijdag 21 december 2007

Nadat het kalf is verdronken

De centrale bank in de Verenigde Staten (FED) heeft op 13 december 2007 bekend gemaakt, dat maatregelen worden genomen om de zogenaamde subprime-leningen aan banden te leggen. Voortaan mogen er geen leningen meer worden verstrekt zonder inkomensgegevens van de debiteur. De hypotheek-debiteur moet draagkracht overhouden voor belastingen en verzekeringen. De debiteur mag niet, alleen vertrouwend op de waardestijging van zijn onroerend goed, een hypotheek afsluiten. Hypothecaire geldschieters mogen niet samenspannen met taxateurs om de waarde van onroerend goed (te hoog) vast te stellen en reclames voor hypotheken mogen niet meer misleidend zijn, doordat de rente wordt vastgesteld als vast terwijl deze variabel is.

Met name de laatste twee voorwaarden doen enigszins denken aan een van de vele bedrogvormen uit de maffia-serie The Sopranos, waarbij niet met onroerend goed maar door handel in aandelen eenvoudige mensen worden bedrogen. Niettemin moeten we niet al te chauvinistisch zijn, want in ons eigen Rotterdam blijkt grootschalig bedrog te hebben plaatsgevonden met valse taxaties, waarbij het Waarborgfonds Eigen Woning dat de nationale hypotheekgarantie uitvoert, benadeeld werd.

De FED moedigde aanvankelijk de subprime-leningen aan. Deze werden gezien als een emancipatie-instrument, Voortaan kon ook de zogenaamde ninja-debiteur een huis kopen. (ninja – no income no job (or) assets). Status is nu, dat deze categorie hypotheekdebiteuren kreunt en steunt onder de lasten van veel te dure huizen, die door het instorten van de huizenprijzen onverkoopbaar zijn. De nieuwe regels van de FED zijn nuttig, maar mosterd na de maaltijd. De vraag naar subprime-leningen is al zo goed als verdwenen.

In Nederland is door de Gedragscode Hypotheken sedert jaar en dag sprake van brancheregulering. De gedragscode is per 1 januari 2007 aangescherpt met betrekking tot de inkomenseisen bij aangaan van een hypotheek. Veel subprime-achtige leningen zullen er in Nederland niet zijn verstrekt. Het effect van de subprime-crisis werkt wel in Nederland door in de vermogenspositie van Nederlandse banken die direct of indirect in de vorm van deelnemingen aan de bancaire hype hebben meegedaan en nu op de blaren moeten zitten met alle risico’s voor de spaarders van dien (met staatsgarantie tot afgerond EURO 40.000,-- per klant per bank).

donderdag 20 december 2007

Parlementair nieuws van het SZW-front

Op 9 december 2007 heeft Staatssecretaris Aboutaleb aan de Tweede Kamer een brief geschreven over het convenant met Vitens onder bijvoeging van het convenant:

Brief: http://docs.szw.nl/pdf/34/2007/34_2007_3_11253.pdf
Convenant: http://docs.szw.nl/pdf/35/2007/35_2007_3_11254.pdf

Over het belang van dit convenant ben ik eerder ingegaan in mijn bijdrage van 7 december 2007: Berichten van de Waterlinie
Vindplaats: http://docs.szw.nl/pdf/35/2007/35_2007_3_11254.pdf

Het is een bron van weerkerende vreugde, dat het Ministerie van SZW op het terrein van het minnelijk traject thans de regie-functie heeft genomen en dat een en ander niet meer wordt overgelaten aan de gemeenten, die het wat dat betreft in een aantal gevallen grondig hebben verbruid door onvoldoende prioriteit aan schuldhulpverlening te geven, waardoor ingezetenen afhankelijk van hun woonplaats wel of niet adequate schuldhulpverlening genieten.

Voorbericht: derde monitor WSNP verschenen

Blijkens een persbericht van het ministerie van Justitie van gisteren is de derde monitor WSNP verschenen. 15.100 personen kwam in 2007 in de WSNP terecht. Dat is iets minder dan in 2006.

Boeiend is de volgende passage over de relatie minnelijk en wettelijk traject: “In de monitor zijn ook gegevens opgenomen over manier waarop de schuldeisers omgaan met betalingsachterstanden van hun schuldenaren mede in relatie tot een lopende schuldhulptraject. De meeste schuldeisers blijken een voorkeur te hebben voor het minnelijke schuldhulptraject met als meest voorkomende reden dat dit een hogere uitkering oplevert en een minnelijke regeling sneller tot uitbetaling leid”t.

Is deze bevinding juist, dan moet 2008 een omkering betekenen voor het slagingspercentage in het minnelijk traject. Alle krachten worden daarop gerict.

Zie http://www.justitie.nl/actueel/persberichten/archief-2007/schuldsanering-blijkt-veel-mensen-een-schuldenvrije-toekomst-te-bieden.aspx?cp=34&cs=579

Convenant Rotterdamse woningcorporaties tegen ontruiming

De Rotterdamse woningcorporaties, samenwerkend in de Maaskoepel, hebben een convenant gesloten om ontruimingen zoveel mogelijk te voorkomen. Huurders met een betalingsachterstand worden sneller benaderd. Mocht de corporatie in overleg met de huurder niet tot een oplossing kunnen komen, dan wordt de huurachterstand gemeld bij de gemeentelijke Kredietbank Rotterdam (KBR). De kredietbank heeft hiervoor een speciaal meldpunt geopend voor corporatiemedewerkers. De betreffende huurders komen in budgetbeheer bij het KBR. Hiermee is de betaling van de huur gegarandeerd en lopen de achterstanden niet verder op.
Is er sprake is van schulden of andere financiële problemen dan wordt ook daarbij de hulp van het KBR ingeschakeld. Als de corporatie signaleert dat er naast financiële problemen ook sprake is van fysieke of psychische problemen in het huishouden, schakelt zij lokale zorgnetwerken van de GGD in. De lokale zorgnetwerken zorgen dat passende hulp of zorg wordt geboden. Voorwaarde voor de financiële regeling en het aanbod van zorg is dat de huurder meewerkt bij de aanpak van de problemen
Houden de huurders zich aan de afspraken en wordt de lopende huur betaald, dan mogen de debiteuren vanaf volgend jaar in hun huis blijven wonen.

In 2007 werden meer dan 1.000 huurders ontruimd. Dikwijls komen zij nadien in zorginstellingen (voor bijvoorbeeld daklozen) terecht. Het jaar 2006 betekende al een daling van 10% van het aantal ontruiming door betere samenwerking tussen woningcorporaties en hulpverlenende instellingen. Verwachting is dat in 2008 door vroegtijdige signalering en betere samenwerking dit aantal vergaand kan worden teruggebracht.

Zie http://www.bds.rotterdam.nl/dsc?c=getobject&s=obj&!sessionid=1Wno7t!8nhbdoWM9xXGwuyBTegM35YuUC!RV1zySvofBaqyo3h50uVxzYXp1K38H&objectid=177374&!dsname=bsd2i

Op het maatschappelijk rendement van schuldhulpverlening met name door het voorkomen van ontruiming is een kwantitatieve en kwalitatieve analyse gemaakt in het rapport dat onlangs is uitgebracht door de Kredietbank Noord Oost Groningen (directeur Harro Norder), zie mijn bijdrage landelijk onderzoek naar (maatschappelijk) rendement schuldhulpverlening zeer gewenst http://observatrix.blogspot.com/2007/11/landelijk-onderzoek-naar.html

woensdag 19 december 2007

Interkerkelijke samenwerking schuldhulp

Het Nederlands Dagblad meldt op 19 december 2007, dat door de Protestantse Kerk, de de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) en de Christelijke Gereformeerde Kerken is overeengekomen samen te gaan werken met de Stichting Christelijke Schuldhulppreventie, die op haar beurt samenwerkt met de NVVK.

Het is volgens directeur Van Delden van de stichting de bedoeling, dat de komende jaren in elke gemeente in Nederland - in samenwerking met de NVVK en de kerken - bijeenkomsten worden georganiseerd waar wordt gesproken over de schuldenproblematiek. De stichting hoopt, dat andere kerkgenootschappen, waaronder de R.K. Kerk zich zullen aansluiten bij dit initiatief.

Misschien kan Van Delden om te beginnen eens op de koffie bij Mgr. Van Luyn, die bij het jubileum van de NVVK voordat hij flauw viel, zulke gloedvolle uitspraken heeft gedaan over toekomstige aandacht van zijn bisdom voor problematische schuldsituaties, vergelijk mijn bijdrage van 10 november 2007: http://observatrix.blogspot.com/2007/11/bericht-van-de-slepende-jacht-op-de.html

Armoedemonitor 2007: minder armoede, meer schulden

Gisteren heeft het Sociaal en Cultureel Planburau de Armoedemonitor gepubliceerd. In de pers komt naar voren dat het aantal arme ouderen aan het dalen is. Dat is verheugend. Uit de monitor komt echter het nodige naar voren, dat zorgbarend is. Van de ruim 6,6 miljoen huishoudens in 2005 hadden er iets meer dan 660.000, ofwel 10 procent, een laag inkomen. Het meest kwetsbaar voor armoede zijn mensen met een bijstandsuitkering, niet-westerse allochtonen en eenoudergezinnen met minderjarige kinderen. Bijna twee derde van de lage inkomens zegt geen geld te hebben om versleten meubels te vervangen. Ook kan meer dan de helft het zich niet veroorloven een week op vakantie te gaan. Ruim een op de tien arme huishoudens heeft te weinig geld voor het verwarmen van het huis of voor om de dag een warme maaltijd.

Van de circa 3,4 miljoen kinderen onder de 18 jaar in 2005 leefden er 310.000 (9,1 procent) in een gezin met een laag inkomen. Bovendien groeide ruim een op de twintig kinderen (185.000) op in een huishouden met net genoeg geld voor de basisbehoeften (770 euro netto per maand voor een alleenstaande). Veel van de gezinnen verklaren ook onvoldoende geld te hebben voor uitgaven die voor kinderen belangrijk zijn. Ruim twee derde kan niet op vakantie. Drie op de tien gezinnen kan niet dagelijks een warme maaltijd op tafel zetten. Vier op de tien kan zich geen internet veroorloven, terwijl ongeveer een derde van de kinderen geen lid is van een sportclub of vereniging. Verder telt ons land 175.000 werkende armen in een baan van ten minste 24 uur per week. De meeste werkende armen kunnen ook moeilijk hun inkomenspositie verbeteren door meer te gaan werken, want 138.000 hebben al een voltijdsbaan. Hun schuldpositie neemt toe, ook omdat zij in een van overconsumptie vervulde samenleving willen meedoen en niet willen wachten tot het geld is verdiend. Het is daarom goed dat inmiddels toenemend maatregelen worden genomen voor verantwoorde kredietverstrekking, zie ook mijn bijdrage Jan Modaal kan minder poffen, http://observatrix.blogspot.com/2007/12/jan-modaal-kan-minder-poffen.html

maandag 17 december 2007

Jan Modaal kan minder poffen

Op 10 december 2007 heeft de Vereniging Financieringsondernemingen Nederland (VFN) de gedragscode aangepast, nadat door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in 2006 een rapport was gepubliceerd geheten “Verantwoorde kredietverstrekking”, waaruit naar voren kwam dat “verantwoord” krediet verstrekken niet zelden ver te zoeken was.

Nieuw is in de gedragscode de zogenaamde leennorm (artikel 5): “De aanbieder hanteert bij de beoordeling van de financiële omstandigheden van de consument een leennorm. Deze leennorm is het bedrag dat de consument, na aftrek van vaste lasten, te allen tijde voor levensonderhoud ter beschikking moet hebben. De leennorm bestaat uit de basisnorm plus 10% van: het netto inkomen minus de basishuur minus de basisnorm”.

Effect van de gewijzigde gedragscode zal zijn, dat personen met een inkomen op bijstandsniveau geen persoonlijke leningen meer kunnen aangaan. Tot op het niveau van het modale inkomen wordt de kredietruimte beperkt; een gezin met een modaal inkomen (netto € 1635 per maand) vanaf € 580 vaste woonlasten per maand.

De AFM heeft kennis genomen van de wijziging van de gedragscode, maar is hiermee nog niet onverdeeld gelukkig. Er wordt een belangrijke stap gezet bij het tegen gaan van schuldenproblematiek bij de meest kwetsbare groepen, maar voor hogere inkomens is nog steeds risicovollere kredietverstrekking mogelijk, ook omdat in die inkomensregionen een opslag van 10% aan de lage kant is, omdat met het stijgen van het inkomen de vaste lasten plegen toe te nemen.

Ook het NIBUD was niet gelukkig, omdat dit instituut al langer de term “leennorm” gebruikt voor verantwoord lenen op basis van een geheel andere berekening. De VFN-leennorm biedt meer mogelijkheden tot krediet.

De AFM pleit voor maatwerk. De onvrede van de AFM maakt het civielrechtelijk gemakkelijker de nietigheid van een kredietovereenkomst in te roepen als sprake is van evidente over-kreditering. Postbank opgelet! De AFM komt bovendien zelf begin 2008 met een zogenaamd richtsnoer voor de verantwoorde kredietverstrekking. De “leennorm” van de VFN zal dus vermoedelijk na een bestaan van enkele maanden al zijn achterhaald en kunnen worden verwezen naar de prullenbak.

zondag 16 december 2007

Koningin Marie-Antoinette in onze Eerste Kamer

In 1789 heerste hongersnood in Frankrijk. Het volk protesteerde en rukte op 5 oktober 1789 op naar Versailles, waar de Koninklijke familie verbleef na de bestorming van de Bastille op 14 juli 1789. Er was geen brood. De overlevering wil, dat koningin Marie-Antoinette toen de volgende woorden sprak: “qu’ils mangent de la brioche”. “Laten ze dan cake eten”, waarmee haar wereldvreemdheid wel was bewezen.

Op 5 december 2007 heeft zich in de Eerste Kamer bij een debat over de achterstand in de betalingen van zorgpremie een scène afgespeeld, die qua wereldvreemdheid enige gelijkenis vertoont met de hiervoor beschreven cake-scene.

Mevrouw Swenker (VVD) stelt: "Er is echter een grotere groep wanbetalers die geen zorgtoeslag ontvangt en toch geen premie betaalt". De heer Klein Breteler (CDA) maakt de volgende opmerking: “Overigens vindt onze fractie het opmerkelijk dat van de wanbetalers slechts 50% een zorgtoeslag heeft. Dat betekent dat ook 50% van de wanbetalers in principe een meer dan toereikend inkomen heeft om de premie wel te betalen”. In een interruptie merkt Klein Breteler vervolgens op, dat "de beste knoet.. zal zijn dat mensen eventueel onder de Wet schuldsanering natuurlijke personen zullen vallen",

Zouden deze kamerleden nu echt niet weten, dat wie geld te kort heeft voor schulden van allerlei type, alle inkomsten dus ook de zorgtoeslag inzet, waarvoor het geld het meeste nodig is? Hebben zij enig idee, hoeveel personen in Nederland al dan niet door eigen toedoen in een problematische schuldsituatie verkeren en hoe die leven? Is tot de heer Klein Breteler doorgedrongen, dat de WSNP alleen op eigen verzoek wordt toegepast en de Eerste Kamer recent met kracht heeft bepleit de controle aan de poort zo streng mogelijk te laten zijn? Wil het nominatim christelijke CDA echt, dat deze debiteuren levenslang in de staat van "Verelendung" blijven hangen?

Het probleem met de zorgtoeslag heeft kunnen ontstaan, omdat destijds Minister Hoogervorst (onder meer bekend wegens het maken van ongepaste gebaren in vergaderingen van de volksvertegenwoordiging) heeft nagelaten de zorgtoeslag door de fiscus direct aan de verzekeraar uit te keren (of een collectief verzekeraarsincasso-instituut in te stellen ter nadere verdeling gegeven het feit, dat veel verzekerden op drift sloegen). Nu is vanaf 2006 de toeslag direct aan de verzekerde uitgekeerd, die in tijd van nood de ruimte zoekt bij crediteuren die weinig incasso-activiteit ondernemen. Niet zelden is dat de zorgverzekeraar. Overigens had het ministerie beter moeten weten, aangezien destijds de zogenaamde specialistenknaak direct aan verzekerden betaalbaar werd gesteld en dan niet steeds bij oom dokter terecht kwam. Vele malen heb ik in het verleden aan in disproportionele razernij ontstoken vrije beroepsbeoefenaren moeten uitleggen, dat hun vordering concurrent was en dat er nu eenmaal mensen waren, die minder inkomen hadden en die bij het verdelen van hun armoede niet eerst aan de dokter hadden gedacht, omdat een andere schuldeiser eerder de deurwaarder had gestuurd.

De Eerste Kamer heeft altijd de naam wijs en rustig te beoordelen, wat de Tweede Kamer, die chronisch ietwat ADHD-achtig is, doet. De uitlatingen bij de mondelinge behandeling, die hier zijn aangehaald, vormen voor dat imago van bezonnenheid geen bevestiging, maar zijn om Hare Koninklijke Hoogheid prinses Maxima te citeren "een beetje dom" . Ook trouwens bij de mondelinge behandeling van de WSNP was al sprake van een niet erg afgewogen benadering van de schuldenproblematiek, die blijk gaf van een overwegende crediteuren-invalshoek en weinig voeling met de situatie van de debiteuren. Misschien moeten er ter bestrijding van wereldvreemdheid meer werkbezoeken worden gebracht aan de onderkant van de samenleving naast de commissarissenvergaderingen (met vacatiegeld!)? Een zekere geruststelling is in ieder geval, dat de Eerst Kamer onderzoek wil naar de oorzaken van niet-betaling zorgpremie. Dat het ministerie van SZW al een stapel van dergelijke onderzoeken heeft liggen en momenteel nog nieuwe grote onderzoeken op de rit staan, is de kamerleden (en de minister) kennelijk tot heden ontgaan. Hoezo, met beide benen in de maatschappelijke werkelijkheid?

Noot 1.
Historici zijn thans van mening, dat Marie-Antoinette deze uitspraak nooit heeft gedaan, maar dat woorden van soortgelijke strekking zijn gesproken door koningin Maria Teresia van Spanje, de echtgenoot van Lodewijk XIV (Zonnekoning). Het verhaal is wel reeds tijdens de Franse Revolutie in omloop gebracht om de anti-monarchistische sentimenten aan te wakkeren. In die tijd was er nog geen internet om fouten direct te rectificeren, maar a la Birma zouden belanghebbenden vermoedelijk in die periode de toegang tot internet hebben afgesloten teneinde in alle rust de oppositie een kopje kleiner te kunnen maken.

Noot 2.
Sofia Coppola, dochter van de filmregisseur van onvolprezen Godfather-trilogy, Francis Ford Coppola (en actrice in het derde deel van de trilogie als uiteindelijk per vergissing doodgeschoten dochter van maffiabaas Michael Corleone), heeft zeer recent een film over het leven van Marie Antoinette gemaakt. De cake-scene komt daarin niet voor. In de handelingen van de Eerste Kamer wordt met betrekking tot incassoproblematiek wel verwezen naar de Godfather-films, meer specifiek naar het incassobeleid van de maffiafamilie Corleone, door het Eerste Kamer-lid Thissen (Groen Links), voorzitter van Divosa, die er in zijn bijdrage ook overigens blijkt van geeft wel te weten, waar hij het over heeft,

Noot 3.
Voor dit artikel is gebruik gemaakt van het niet gecorrigeerde stenogram van de mondelinge behandeling, dat is verschenen op de website van de Eerste Kamer: http://www.eerstekamer.nl/9324000/d/stenogrammen/ek071204.doc

zaterdag 15 december 2007

Veel aan de hand bij Stadsbank Midden Nederland

In de gemeente Baarn zal de Stadsbank Midden-Nederland (SMN) vanaf 1 januari 2008 onder meer door het houden van spreekuren in het gemeentehuis (op afspraak, ook per email!) de eerstelijns schuldhulpverlening gaan verzorgen. Tot nu toe werd niet alleen door de SMN maar ook door Amant eerstelijns schuldhulpverlening gegeven. Amant zal in het vervolg, wanneer er naast financiële problemen ook andere problemen spelen, met de Stadsbank blijven samenwerken.

Zie: http://www.baarn.nl/index.php?simaction=content&mediumid=1&pagid=428&fontsize=12&stukid=7221#

De gemeente Almere heeft teneinde de handen vrij te hebben om te kiezen, het contract voor schuldhulpverlening met de Stadsbank Midden-Nederland opgezet per 1 januari 2009. De gemeente wil opnieuw bepalen welke instelling het meest geschikt is voor schuldhulpverlening binnen de gemeente. De overeenkomst was voor vijf jaar afgesloten. Vóór 1 januari 2008 moest de keuze worden gemaakt om het contract stilzwijgend met weer 5 jaar te verlengen of het op te zeggen. De gemeente reserveert jaarlijks een bedrag van € 1.100.000,- voor schuldhulpverlening aan haar inwoners. Volgens berichten in de pers gaat de gemeente Almere in de maand december onderzoeken, welke inkoopmethode het meest geschikt is bij de uitbesteding van schuldhulpverlening. In januari 2008 neemt het college van Almere hierover een besluit.

Zie: http://www.almerevandaag.nl/nieuws/almere/article2847098.ece

Zo gaat dat in het leven. Sometimes you win, sometimes you loose en …. Almere is nog niet verloren. Het is niet goed voorstelbaar, dat zich de gemeente pas na opzegging zich in de werktechnisch bepaald niet volwaardige maand december gaat afvragen, hoe voor de periode na 1 januari 2009 de schuldhulpverlening zal moeten worden georganiseerd om dan hals over kop in januari 2008 te besluiten, hoe vanaf 2009 de schuldhulpverlening georganiseerd moet worden.

De gemeente Baarn heeft een goed besluit genomen. Schuldhulpverlening is een specialisme dat in de eerste lijn niet door instellingen van algemeen maatschappelijk werk moet worden bedreven. In de toekomst wordt dit geëxpliciteerd door de eis van certificering van werkers en organisaties. Het is goed dat hierop in Baarn vooruitgelopen wordt.

De Stadsbank Midden Nederland kan de gemeente Almere uitstekend adviseren, welke techniek bij het maken van deze keuze kan worden gehanteerd. In opdracht van de SMN namelijk is door Mevrouw Dr. Nadja Jungmann een uitstekend rapport geschreven over openbare aanbesteding van schuldhulpverlening, dat is gepubliceerd nota bene op de website van de Stadsbank Midden Nederland, zie: http://www.stadsbankmiddennederland.nl/overdebank/schuldhulpverleningaanbesteding

dinsdag 11 december 2007

Raus aus den Schulden!

Een speelse noot is het filmpje over de schuldenproblematiek van de Zwitserse familie Mandy en de niet zo raadzame wijze waarop door de hulpverlener met hun problemen wordt omgegaan: http://video.yahoo.com/video/play?vid=1431918

Zelfs de inmiddels gefailleerde Stichting Schuldenvrij Leven, waarvan de directeur geruime tijd in detentie heeft verkeerd en wie weet nog steeds verkeert, maakte het niet zo bont, dat debiteuren werd geadviseerd onder te duiken en een nieuwe identiteit aan te nemen. Benadeeld werden de debiteuren die in goed vertrouwen een beroep op SVL hadden gedaan overigens wel, aangezien het voor hun crediteuren bestemde geld bleek te zijn verdwenen.
Zie persbericht OM: http://www.om.nl/parket/functioneel/nieuwsarchief/2007/31894/

maandag 10 december 2007

Preekt de vos de passie?

Incassobureau Intrum Justitia heeft het initiatief genomen tot een chatwebsite speciaal voor jongeren, waarbij zij on line een betalingsregeling kunnen aanvragen voor onbetaalde rekeningen. Verder krijgen zij in een chatbox persoonlijk advies over financiële vragen die zij stellen. Jongeren die via Intrum Justitia een aanmaning ontvangen voor een nog openstaande rekening, krijgen daar een inlogcode bij. Hiermee kunnen zij zich aanmelden bij de nieuwe website. Daar kunnen zij ervoor kiezen hun rekening direct te betalen, of een betalingsregeling aan te vragen. Met alle respect voor de goede bedoelingen van Intrum Justitia, die tot de meer verlichte grote incasseerders kan worden gerekend en lid is van de NVI compleet met NVI-keurmerk, roept dit initiatief vragen op, aangezien Intrum Justitia nu eenmaal belangenbehartiger is van de schuldeiser die aan Intrum opdracht heeft gegeven tot incasso van een vordering.

Mij benieuwt, wat er gebeurt, wanneer een jongere andere schulden heeft dan die ter incasso aan Intrum Justitia in handen zijn gesteld. Wordt er dan een draagkrachtverdeling gemaakt teneinde ieder het zijne te geven met toepassing van de paritas creditorum? Wordt de jongere verwezen naar reguliere schuldhulpverlening en schort Intrum Justitia in de tussentijd haar incasso-activiteiten op of geldt dan toch het aloude crediteurendevies: pakken wat je pakken kan en teruggeven kan altijd nog.

Er wordt in Nederland veel tijd en energie besteed om te komen tot certificering van schuldhulpverlening. Dat schuldhulpverlening verleend door of namens een schuldeiser binnen dat kader past, vraag ik mij af. Als schuldhulpverlening door een crediteur niet te certificeren is, is het dan verstandig dat een crediteur doet alsof dat wel zo is, waardoor debiteuren op het verkeerde been worden gezet? De vraag stellen is haar beantwoorden, dunkt mij. Misschien niet onmiddellijk reden voor een spoeddebat maar wel voor kamervragen?

zondag 9 december 2007

Babyboom generatie blijft egoïstisch tot de dood erop volgt

Onderzoek van verzekeraar AXA (retirement scope 2007, zie http://www.retirement-scope.axa.com/country/netherlands.htm ) maakt duidelijk, dat Nederlanders die met VUT of pensioen gaan het “door hard werken” vergaarde vermogen liever zelf besteden aan vakanties, automobielen en huisvesting. Zij vinden het niet nodig vermogen aan hun kinderen na te laten. Vanuit de Verenigde Staten is hiervoor de afkorting “ski-generation” bedacht. SKI staat dan voor: “spending the kids inheritance” (uitgevers van de erfenis van hun kinderen). Gepensioneerden willen: tijd voor zichzelf, tijd om te doen wat ik leuk vind en van het leven te genieten, vakantie, reizen.

De cirkel is rond, want de kinderen van de babyboomers vinden deze houding van hun kinderen best onder de aantekening, dat ook zij zich niet onderhoudsplichtig jegens hun ouders beschouwen, wanneer deze in financiële problemen verkeren. Internationaal scoort Nederlands het allerlaagst waar het de bereidheid van kinderen betreft om hun ouders financieel en anderszins materieel te steunen.

Het is tekenend voor de tijd, waarin wij leven, dat toegeven aan egoïsme niet eens als een zwakte wordt beschouwd, maar als “een matter of fact”-kwestie of zelfs positief wordt geduid als "zelfredzaam". “Ik ben nu eenmaal zo”. In de praktijk van de schuldhulpverlening is mij vaker opgevallen, dat voor de hand liggende bondgenoten als ouders, kinderen, broers en zussen geen enkele aanleiding zien om een familielid te helpen. Hier geldt natuurlijk wel, dat ik de gevallen niet zie, waarbij dit wel gebeurt en in familieverband een oplossing wordt gevonden.

Macro-economisch moeten wij natuurlijk weer enthousiast zijn, dat het bestedingsgedrag van de babyboomers op hoog niveau blijft tot de dood –waarbij ook ernstige ziekten -die op zichzelf trouwens weer een impuls voor de zorgsector zijn- doorgaans ook de kop niet kosten, omdat terminale ziekten al snel als zodanig belastend worden ervaren dat de hulp van een euthanasist wordt ingeroepen.

De SKI-kinderen zouden trouwens onderhandelingstechnisch hun hand wel eens kunnen overspelen, aangezien het allerminst zeker is, dat zij levenslang even welvarend zullen zijn en blijven als hun ouders, van wie kan worden geconstateerd dat zij in de gouden eeuw hebben geleefd zonder oorlog en in vanzelfsprekende welvaart met een waardevaste pensioenaanspraak tot op hoge leeftijd. Zeker in de pensioenfase zullen de SKI-kinderen mede gelet op de vergrijzing niet meer kunnen rekenen op het solidariteitsprincipe (dat zij eerder zelf stelselmatig hebben uitgehold). Het calculerende babyboom kind zou er daarom beter aan doen zich uit te putten in steunaanbiedingen aan zijn ouders (waarvan vermoedelijk toch geen gebruik wordt gemaakt) in de hoop op een nalatenschap, die later misschien wel eens erg handig kan zijn voor een oerverwend overjarig kind met schulden, dat zich in de arbeidswereld niet weet in te passen en niet hoeft te rekenen op sociale voorzieningen om hem te voorzien van een basisinkomen. De enige politieke partij die daar nog wel eens iets over mompelt is de neo-stalinistische SP, die naar mijn taxatie in het Nederlands politiek landschap geen blijvertje zal blijken, nu het ware gezicht van deze partij steeds beter duidelijk wordt, ook voor de impulskiezers die hun stemgedrag hebben laten bepalen door het laatste tv-debat.

vrijdag 7 december 2007

Berichten van de waterlinie

Vitens heeft op 5 december 2007 als eerste drinkwaterbedrijf een convenant gesloten met de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK). Staatssecretaris Aboutaleb van SZW nam de overeenkomst na ondertekening in ontvangst.

Een derde van alle Nederlandse huishoudens is klant bij Vitens. Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland. Het levert water aan 5,4 miljoen mensen en bedrijven in onder meer de provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel. Een groeiend aantal daarvan komt in financiële problemen. Voor ondertekening van het convenant worden twee aanmaningen verzonden en komt nadien een Vitens medewerker met een afsluitbericht aan de deur. Wordt dan niet de schuld betaald plus een bedrag van EURO 111,00, dan wordt de waterleiding afgesloten. De ministeries van SZW en VROM hebben vervolgens aangedrongen op regelingen vergelijkbaar die bestaan in andere provincies van Nutsland zoals gas en elektriciteit.
In het vervolg zal Vitens bij betalingsachterstanden een lid van de NVVK inschakelen. Gaat de schuldenaar akkoord met bemiddeling door een lid van de NVVK, dan wordt de incasso-procedure opgeschort. Naar verwachting zal dit ertoe leiden, dat veel minder afsluitingen plaats vinden. Gemiddeld genomen levert Vitens op 7 van de 100.000 aansluitingen die het bedrijf telt geen water wegens wanbetaling.

In het gezamenlijke persbericht van de NVVK en Vitens wordt de heer C. Bruggink, lid Raad van Bestuur van Vitens, aangehaald: “Door bijzondere omstandigheden, zoals echtscheiding, werkloosheid of ziekte, raken klanten achterop met betalingen. Dit kan uiteindelijk leiden tot afsluiting. Dit willen wij tot het uiterste voorkomen. Met dit convenant nemen wij onze verantwoordelijkheid om deze mensen zicht op een schuldenvrije toekomst te bieden. Ik hoop van harte dat de andere Nederlandse drinkwaterbedrijven dit voorbeeld volgen. Binnen onze brancheorganisatie VEWIN gaan wij ons hier hard voor maken”. Geconstateerd moet worden dat Vitens in dit opzicht kennelijk een bekeringservaring heeft doorgemaakt, nadat in mei 2007 kamervragen werden gesteld, toen Vitens een incasso-offensief was begonnen in Doetinchem.

De NVVK heeft convenanten afgesloten met onder meer ENECO, Essent, NUON, Continuon, de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie, UPC en recent ook met het CJIB. Deze vorm van branche-regulering zou een promotie-onderzoek waard zijn waarbij onder meer door interviews wordt nagegaan, welke motieven realiter voor de crediteuren bepalend zijn geweest hiertoe te besluiten. Mijn theorie is, dat de crediteuren in kwestie beseften c.q. gingen beseffen er niet aan te kunnen ontkomen debiteuren enige speelruimte te bieden om hun schulden op te lossen, waarbij tevens (dreigende) bemoeienis van de overheid met het incassobeleid een aansporing vormt een sociaal gezicht op te zetten. Opportunisme is een relevante factor voor de duurzaamheid van de bekering.

donderdag 6 december 2007

Een lot erger dan de WSNP

Gisteren heeft de Rechtbank Zutphen vonnis gewezen in de zaak, waarbij de ouders om hun kinderen (en zichzelf) de WSNP te besparen hadden besloten, dat het beter was gezamenlijk te sterven. Eerder schreef ik over deze zaak in mijn artikel "Een schuld teveel", vindplaats:
http://observatrix.blogspot.com/2007/11/een-schuld-te-veel.html

In de rechtsoverwegingen van het vonnis zijn de volgende passages opgenomen, die relevant zijn in relatie tot de gedwongen schuldsanering:

"Dit feitencomplex is niet vergelijkbaar met andere aan de rechtbank bekende strafzaken, nu verdachte steeds heeft verklaard dat het motief voor het mede doden van de beide kinderen er in was gelegen hen de schande van een gedwongen schuldsanering te besparen en hen tevens niet alleen, zonder hun ouders, in de wereld achter te laten. Aldus heeft verdachte naar eigen zeggen met zijn daad het welzijn van de kinderen op het oog gehad. De rechtbank is er voorts van overtuigd dat het steeds verdachtes bedoeling is geweest om samen met zijn gezin te sterven. Het feit dat hij dit drama heeft overleefd zal, naast het verlies van zijn allernaasten, de rest van zijn leven een bijna niet voor te stellen zware psychische last zijn. Toch is de rechtbank van oordeel dat deze omstandigheden niet kunnen bijdragen aan strafvermindering. In deze zaak is immers aan twee kinderen het leven benomen. Jonge kinderen, die in dit leven nog alle mogelijkheden hadden en die blijkens de over hen afgelegde verklaringen vrolijke, gelukkige en perspectiefrijke jochies waren. Jonge kinderen, die het vertrouwen mochten hebben dat zij bij uitstek in hun gezin, bij hun ouders, veilig waren. Kinderen ook, die niet hebben gevraagd om de problemen die in dit gezin speelden en al helemaal niet om de oplossing die hun ouders voor dat probleem hadden bedacht. Veeleer had het verdachte en zijn echtgenote gesierd als zij de ontstane problemen, die immers door henzelf in het leven waren geroepen, recht in de ogen hadden gekeken en met voortvarendheid het hoofd hadden geboden, ook als dat binnen de kleine gemeenschap waarin zij woonden tot de door hen gevreesde hoon en schande zou hebben geleid. Daarbij wil de rechtbank niet lichtvaardig voorbijgaan aan de benarde situatie die geldnood met zich kan brengen, maar wil zij ook benadrukken dat een oplossing zoals die hier ten aanzien van de kinderen is gekozen, op geen enkele manier te rechtvaardigen is".

Aan de vader werd een gevangenisstraf van 18 jaar opgelegd. In de overwegingen van de Rechtbank kan ik mij geheel vinden. Vraag blijft of betere voorlichting over de WSNP nog iets ten goede had kunnen betekenen? "Hoon en schande" is nogal vergaand, gegeven het feit, dat in Nederland velen al dan niet door eigen toedoen in de WSNP terecht komen.

Toelating WSNP heeft wel altijd een publieke component, doordat de toelating bekend wordt gemaakt in het centraal insolventieregister van de Rechtbank. In dit geval zou toelating tot de WSNP volgens de berichten ook zijn gevolgd door verkoop van de eigen te dure woning (zeker echter is dit niet, aangezien de WSNP zowel onder het oude als het na 1 januari komend recht ruimte laat om in de eigen woning te blijven, als de daarmee gepaard gaande lasten aanvaardbaar zijn en er ruimte overblijft om middelen voor andere schuldeisers bijeen te brengen). Dikwijls zien wij momenteel, dat overwaarde op onroerend goed ook al is verdampt, doordat voor toelating WSNP een tweede hypotheek is gevestigd, waarmee niet zelden consumptieve bestedingen zijn betaald. De doelstelling niet in de WSNP te komen is in ieder geval voor de vader voor de komende achttien jaar gerealiseerd, aangezien hij in detentie niet kan voldoen aan de verplichting zoveel mogelijk middelen ten behoeve van zijn schuldeisers bijeen te brengen. Wat er ook van dit alles zij, nooit, nooit, nooit kan het te rechtvaardigen zijn minderjarige kinderen van hun leven te beroven teneinde hen tegen de gevolgen van de WSNP te beschermen.

Debiteurenpraat

Smoezen top-10 van wanbetalers, verzameld door het Nationaal Incassobureau:

1. Ik betaal niet, want alleen jullie worden er beter van.
2. De betreffende persoon die jullie moeten hebben is overleden.
3. Ik heb nooit ergens voor getekend.
4. Ik kan niet betalen, omdat er niet altijd geld op mijn bankrekening staat.
5. Ik betaal volgende maand, want ik zit nu een beetje krap.
6. Ik heb zoveel schulden; achterin de rij aansluiten.
7. Ik heb jullie brieven nooit ontvangen.
8. Mijn debiteuren betalen niet, dus kan ik jullie ook niet betalen.
9. Jullie kunnen me toch niks maken, want ik sta onder curatele.
10. Ik heb al betaald aan de bank, maar de bank heeft het vergeten over te maken.

woensdag 5 december 2007

Coming soon: convenant NVVK - Vitens

Morgen wordt door drinkwaterbedrijf Vitens en de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK) in het bijzijn van staatssecretaris Aboutaleb een convenant over schuldhulpverlening ondertekend. Dit is de eerste keer dat met een waterleidingbedrijf een dergelijke convenant wordt gesloten. Met vele energiebedrijven zijn reeds convenanten gesloten.

Voortgang naar centrale schuldenregistratie

Zowel in Nederland als daarbuiten klinken geluiden, dat het wenselijk is te komen tot registratie van schulden en schuldenaren. Hieraan werd aandacht besteed in de brief van staatssecretaris Aboutaleb van 19 oktober 2007, waaraan de eerste bijdrage op dit weblog is gewijd: http://observatrix.blogspot.com/2007/10/complimenten-voor-staatssecretaris.html Het registreren van schulden (inclusief het tijdstip van ontstaan van de schuld) is een belangrijk middel om te komen tot inventarisering van de schulden, als een problematische schuldsituatie ontstaat. De registratie kan ook worden benut bij de toetsing of aan een debiteur krediet kan of had moeten worden verleend. Ik gaf al eerder aan, dat een passende sanctie ingeval van overfinanciering is, dat de crediteuren in het kader van de schuldhulpverlening geen uitkering ontvangt en dus na ontvangst van nihil aan het einde van de rit finale kwijting dient te verlenen. Mijns inziens werkt dat veel beter dan indirecte administratieve sancties (boetes) in het kader van de vergunningverlening, ook al kunnen die theoretisch veel hoger zijn.

Mevrouw Bijleveld, Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, heeft in een brief aan de Tweede Kamer van 22 november 20707 ten vervolge op de brief van 19 oktober 2007 laten weten, dat het voornemen bestaat, de stichtingen LIS (Landelijk Informatiesysteem Schulden) en BKR (Bureau Kredietregistratie) die de schuldenregistraties gaan beheren, toegang te geven tot de GBA (Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens). Die toegang wordt geregeld binnen de systematiek van de Wet Gemeentelijke basisadministratie (GBA). Uitgangspunt daarbij is dat de GBA-gegevens noodzakelijk zijn voor de vervulling van de taak van de stichting LIS en stichting BKR.

De toegang tot de GBA zal worden geregeld via een voorstel tot wijziging van de Wet GBA na overleg met het College Bescherming Persoonsgegevens. De wetswijziging zal een wettelijke basis creëren voor het verstrekken van GBA- gegevens ten behoeve van schulden- en kredietregistratie. De stichtingen zullen alleen toegang krijgen tot die GBA-gegevens die hen in staat stellen om de identiteit en adresgegevens te verifiëren binnen het taakgebied dat zij hebben. De stichtingen kunnen geen gegevens krijgen voor andere doelen, bijvoorbeeld ten behoeve van het innen van schulden bij de klanten die geregistreerd staan. De feitelijke aanwijzing van deze stichtingen voor toegang tot de GBA gebeurt bij algemene maatregel van bestuur. Het voornemen bestaat het wetsvoorstel zo snel mogelijk in te dienen, zodat toegang tot de GBA ten behoeve van de schulden- en kredietregistratie op korte termijn kan worden gerealiseerd.

dinsdag 4 december 2007

De arme kant van Zwitserland

Volgens een onderzoek van Caritas Zwitserland behoren 160.000 één ouder-gezinnen tot de zogenaamde “working poor”. Zij werken, verrichten dagelijks ook hun huishoudelijke en opvoedingstaken en hebben daarbij moeite om de eindjes aan elkaar te knopen.

15% van de gezinnen in Zwitserland wordt gevormd door één ouder-gezinnen. Éen op de acht kinderen groeit op in een één oudergezin. Een op de vier éen ouder-gezinnen is arm.

De werkende moeders doen gemiddeld vier maal zo vaak als anderen een beroep op sociale voorzieningen. Caritas Zwitserland meent, dat de sociale voorzieningen onvoldoende aansluiten bij de behoeften van de één ouder-gezinnen. Bij voorzieningen voor kinderen wordt onvoldoende rekening gehouden met het feit, dat de financiële situatie in een één ouder-gezin doorgaans ongunstiger is dan in een twee oudergezin. Vrouwen worden bovendien voor hetzelfde werk dikwijls slechter betaald dan mannen en de meeste één ouder gezinnen hebben nu eenmaal een vrouw als kostwinner en dienst doend ouder, die zich tegelijk moet kwalificeren als evenwichtskunstenaar op het financiele slappe koord.

Caritas Zwitserland pleit voor een sociaal stelsel dat meer tegemoet komt aan de noden van één ouder gezinnen. Daarbij kan worden gedacht aan financiële tegemoetkomingen maar ook aan voorzieningen waardoor de ouder van dienst ietwat maar tijd voor zichzelf krijgt om bij te komen van het harde werken. Ook fiscaal zou meer rekening gehouden moeten worden met de kosten van de tot het gezin behorende kinderen. Kosten van kinderen zijn hoog en alimentatie is doorgaans niet toereikend.

De (beeldende) titel van het onderzoeksrapport luidt “Alleinerziehende zwischen Kinderkrippe, Arbeitsplatz und Sozialamt”. De auteurs zijn Stefanie Arnold en Carlo Knöpfel. Het onderzoek is helaas niet downloadable.

maandag 3 december 2007

Meer aandacht voor schuldenrisico bij wisseling energieleverancier

Jaarlijks houden volgens de NVVK enkele duizenden mensen schulden of betalingsproblemen over bij wisselen van energieleverancier. Volgens de NVVK kampt ongeveer 10 procent van zijn 46.000 cliënten met schulden, nadat zij voor een andere energieleverancier hebben gekozen. Het gebeurt dat mensen vergeten op te zeggen bij hun oude leverancier, terwijl zij al energie krijgen van de nieuwe. Of zij mogen contractueel niet weg bij de oude omdat het contract is aangegaan voor bepaalde tijd. De debiteur krijgt te maken met vorderingen van de oude en de nieuwe leveranciers.

In Amsterdam is ongeveer vijf procent van de mensen die bij de schuldhulpverlening aankloppen, de dupe van een overstap, schat Rob de Vos in Het Parool. Hij coördineert de gemeentelijke schuldhulp. ''De agressieve colportage van energiebedrijven brengt mensen ertoe hun oude contract op te zeggen. Er worden lage maandbedragen voorgespiegeld, vaak exclusief de kosten van netbeheer, ongeveer veertig euro. De kosten lijken dan veel lager te zijn, maar na een jaar blijkt via de afrekening dat nog een aanzienlijk bedrag moet worden betaald, waardoor mensen in financiële problemen komen". In de wintertijd worden er minder verbruikers afgesloten, mits zij een beroep doen op schuldhulpverlening.

De problematiek wordt versterkt doordat sommige energieleveranciers bij telefonische colportage contracten opdringen en daarbij zeggen dat men er nog van af kan, waarna de bevestiging (die bepalend is voor de opzegtermijn) later wordt verzonden dan gedateerd. Niet zelden laten afnemers zich daardoor intimideren. De Directie toezicht Energie (DtE) onderdeel van de NMA zou zich hiermee moeten bezig houden. Ook zou door de Minister van EZ de regelgeving bij overgang kunnen worden aangescherpt op de wijze waarop bijvoorbeeld Financiën dat heeft gedaan bij voorlichting over financiële producten.

zaterdag 1 december 2007

Meten is weten

Niet alleen in Nederland maar ook bij onze zuiderburen wordt gewerkt aan registratie van schulden en schuldenaren. De Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Vanckere heeft gisteren een bekend gemaakt, dat een uniform registratiemodel in voor elke erkende instelling voor schuldbemiddeling wordt ingevoerd.

In een uniform registratiemodel wordt beoogd zowel de aard is van de schulden als het profiel van de schuldenaar te registreren, opdat betrokken instanties zo hun preventie- en hulpverleningsbeleid effectiever kunnen organiseren. Het registratiemodel zal vanaf 2008 gebruikt zal worden. Het model werd samen met de centra algemeen welzijnswerk en de OCMW’s ontwikkeld.

Er komt een online registratie bestaande uit een jaarlijkse registratie en een uitgebreide registratie. De jaarlijkse registratie registreert het aantal dossiers budget- en schuldhulpverlening, verdeeld naar de verschillende vormen. De uitgebreide registratie, die via een steekproef per erkende instelling zal worden uitgevoerd, omvat een gestandaardiseerde vragenlijst per dossier waarin sociaal-demografische gegevens, sociaal-economische gegevens, schuldenlast en dienstverlening worden opgenomen. De uitgebreide registratie zal in 2008 en 2009 worden uitgevoerd en daarna tweejaarlijks.

vrijdag 30 november 2007

Lenen schaadt Uw gezondheid en die van anderen

Op 27 november 2007 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) een persbericht uitgegeven, inhoudend dat advertenties van aanbieders van krediet in kranten en tijdschriften in de meeste gevallen voldoen aan de eisen en slechts in een enkel geval niet voldoen. Het betrof 63 gedrukte kredietadvertenties van aanbieders van krediet, voornamelijk banken.

De AFM schrijft “zeer verheugd te zijn met” (dergelijk exclamaties horen wij zelden van toezichthouders) het feit dat aanbieders van krediet zich bij het reclame maken aan de geldende reclame-eisen houden. Zo nemen bijna alle aanbieders de belangrijkste kenmerken van het aan te bieden krediet op in een tabel, wanneer zij in de advertentie een rentepercentage of een maandlast noemen. De consument wordt door het opnemen van deze tabel, in staat gesteld aanbiedingen van verschillende aanbieders met elkaar te vergelijken. De AFM geeft verder aan de reclames voor krediet nauwlettend te blijven volgen. Daarbij zal voornamelijk aandacht zijn voor goederenkrediet (kopen op afbetaling) en banner-reclames op internet.

Zou de AFM er wel eens van hebben gehoord, dat de consument ook op de televisie wordt doodgegooid met reclames over consumptief krediet waarvan de boodschap is dat geen zinnig mens wacht tot hij het geld heeft verdiend alvorens het uit te geven. Is het geen idee reclames voor krediet van dezelfde waarschuwingen te voorzien als reclames voor roken? “Lenen schaadt de gezondheid en die van anderen”.

Waarom is er in het kader van brancheregulering geen bijzondere reclamecode voor consumptief krediet zoals die ook bestaan voor onder meer alcoholhoudende dranken, tabakswaren, zoetwaren, kansspelen, telefonische informatiediensten, en personenauto’s? Zou ook de kersverse Consumentenautoriteit zich hierover niet eens moeten roeren?

dinsdag 27 november 2007

(Schuldhulp)cliënten aan het woord

Op 19 november 2007 is door de Minister van SZW het uitvoerige rapport “Wet werk en bijstand. Cliënten aan het woord” aangeboden aan de Tweede Kamer. Het rapport is gebaseerd op een onderzoek van Regioplan in opdracht van het Ministerie naar de opvattingen van personen die een WWB-uitkering hadden aangevraagd (en soms wel en soms niet hadden gekregen).

Onderzoeksvragen zijn vooral gericht op de vraag, of de doelstelling “werk boven inkomen” wordt gerealiseerd. Aan de orde komt ook welke vormen van hulpverlening zijn geboden. Schuldhulpverlening is een regelmatig aangeboden hulpverleningsvariant. Schuldhulpverlening kent in relatie tot de WWB verschillende varianten:
- als verplichte voorwaarde voor bijstandsuitkering;
- budgetbeheer;
- bijstand in natura;
- bijzondere bijstand ter aflossing van schulden al dan niet in de vorm van een geldlening.
(Deze maand werd ook bekend dat bijstandsgerechtigden totaal een schuld van EURO 1,3 miljard aan gemeenten hebben, waarvan echter het grootste gedeelte is ontstaan door bijstandfraude en de daaruit voortvloeiende verplichting onterechte genoten uitkeringen terug te betalen).

10% van de respondenten maakt gebruik van budgetbeheer. Andere vormen van schuldhulpverlening kwamen onder de respondenten niet voor (of de vraagstelling was onvoldoende scherp om dat te diagnosteren).

Bij budgetbeheer worden vaste lasten (gas, huur, licht, water en premie zorgverzekering) ingehouden en door de gemeente voldaan aan de crediteur. Budgetbeheer wordt zeer gewaardeerd, omdat “het overzicht en rust geeft en in ieder geval de vaste lasten worden betaald”. 81% van de respondenten in het cliëntenonderzoeker is het eens met de stelling dat een groot gedeelte van de uitkering kan worden ingehouden om de vaste lasten te betalen.

In het verleden bestond er met name onder hulpverleners nogal eens verzet tegen budgethulp, omdat deze betuttelend zou zijn. Vraag rijst echter, of betutteling in sommige gevallen niet het aangewezen middel is om een debiteur (en zijn gezin), bij wie het financieel beheer uit de hand is gelopen, weer op de rails terug te zetten en hem tegelijk zodanig toe te rusten, dat hij op termijn de trein weer zelf kan besturen. Budgetbeheer is bij schuldhulpverlening een curatief instrument, waarbij de cliënt blijkens het onderzoek van Regioplan ook zelf inziet, dat hij daardoor “overzicht en rust” terugkrijgt. Wie zou dat niet willen?

maandag 26 november 2007

Debiteurenatlas Duitsland 2007 verschenen

In november 2007 is door Wirtschaftauskunftei Creditreform de jaarlijkse Schuldneratlas uitgegeven.

Ongeveer 7,3 miljoen Duitsers verkeren volgens deze atlas in een toestand van “Ueberschuldung”, dat wil in dit geval zeggen dat zij niet aan hun opeisbare betalingsverplichtingen kunnen voldoen en geen mogelijkheden hebben om aanvullend een kredietfaciliteit te treffen om weer liquide te worden.

Dit aantal betekent dat de zogenaamde Schuldnerquote –het percentage van de bevolking dat in een problematische schuldsituatie verkeert- is gestegen van 10,7 naar 10.9% van de bevolking: afgerond 1:10 en daarmee aanzienlijk meer dan de schattingen die thans over de Nederlandse situatie bestaan.

Volgens het rapport is werkloosheid een belangrijke oorzaak van de betalingsproblemen, gevolgd door echtscheiding en overfinanciering door consumptief krediet,waar in Duitsland –net als in Nederland ook na de reclame beperkende maatregelen- veelvuldig wordt geadverteerd in combinatie met het propageren van “eine buergerliche Kultur”, waarin reclame wordt gemaakt voor de nieuwste mobiele telefoon (in het Duits: “Handy”!). kleding, woonstijl en (lease-)auto’s (usw, usw), die wordt gefinancierd met consumptief krediet. Reclame is gericht op snelle consumptie.

Zorgwekkend is dat het aantal jonge personen met schulden toeneemt. Soms zijn jongeren al op de leeftijd van 20 jaar in problemen terecht gekomen. Wie schulden heeft, ziet schulden toenemen, omdat de niet zelden aanzienlijke incassokosten erbij komen. Deze kosten bedragen soms een veelvoud van de hoofdsom.

Kreditreform concludeert tenslotte, dat veel nieuwe arbeidsplaatsen een laag loonniveau hebben, waarbij wel de werkloosheidscijfers dalen door de tewerkstelling maar geen sprake is van een substantiële inkomensverbetering. Salarissen zijn de laatste jaren in Duitsland minder gestegen dan de inflatie.

zondag 25 november 2007

Met internet-buddies uit de problematische schuldsituatie!

In het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft Experian, een internationale, ook in Nederland actieve onderneming, die zich voornamelijk richt op het verzamelen en verstrekken van informatie betreffende krediet en verhaal, op 11 oktober 2007 een rechtspersoon opgericht in de vorm van een stichting genaamd, de Stichting Verantwoord. De stichting heeft zich op 19 november 2007 gepresenteerd in de vorm van een persbericht.

De stichting zal zich gaan richten:
- onderzoek;
- voorlichting aan en begeleiding van vooral kinderen en jong volwassenen tussen de 11 en 27 jaar, waartoe al contacten bestaan met enkele scholen, waarvoor lesmodules zijn ontwikkeld;
- de ontwikkeling van interactieve programma’s die erop zijn gericht de eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid bij de huishoudelijke bestedingen te stimuleren en waarbij tevens buddies als coach worden ingezet die via internet contacten onderhouden met hulpvragers en hen begeleiden;
- het verstrekken van microkredieten (een goede reden om prinses Maxima eens voor een lezing uit te nodigen!).
Voorzitter van de stichting is Mevrouw Jet Creemers, zakenvrouw van het jaar 1994, die in het verleden met de Stichting Planprakijk veel pionierswerk heeft verricht op het terrein van de schuldhulpverlening en daar haar sporen heeft verdiend. De stichting heeft een website (in opbouw): http://www.stichtingverantwoord.com/

Voorlichting op scholen als onderdeel van preventie heeft op dit moment zeer de aandacht. Op dit vlak is veel te winnen, omdat niet alleen de scholieren maar en passant ook hun ouders nog eens horen over de manier waarop met geld zodanig kan worden omgegaan, dat er geen gevaar ontstaat voor familiedrama’s en andere persoonlijke rampen, vergelijk:
http://observatrix.blogspot.com/2007/11/een-schuld-te-veel.html
In de gemeente Rotterdam worden voor scholieren initiatieven ontwikkeld op middelbare en inmiddels ook basisscholen, vergelijk:
http://observatrix.blogspot.com/2007/11/scholieren-en-hun-ouders-moeten-leren.html

Boeiend is het voornemen van de Stichting Verantwoord om, naar ik aanneem, curatieve schuldhulpverlening te gaan verrichten door inzet van buddies op internet. Hiermee is om te beginnen weer extra –naar verondersteld mag worden: deskundige en integere- hulpaanbod beschikbaar op een terrein dat steeds meer de trekken begint aan te nemen van een sociaal rampgebied, zowel in Nederland als daarbuiten. Bovendien, ervaring met andere vormen van hulpverlening via internet onder meer bij de behandeling van depressiviteit heeft uitgewezen dat die beter kunnen helpen dan “individuele counseling” (onderzoek Houston e.a. American Journal of Psychiatrie 2006, dissertatie Mevrouw V. Spek Universiteit van Tilburg 2007, die op 30 november 2007 zal gaan promoveren).

Interessant is hiermee verbonden de vraag, of deze vorm van internet-schuldhulpverlening ook als modaliteit gaat worden benoemd en omschreven in de normen die op dit moment in ontwikkeling zijn voor de certificering van de schuldhulpverlening. Hiermee is de NEN-normcommissie schuldhulpverlening,waarin een aantal instellingen participeren, die actief zijn op het terrein van de schuldhulpverlening, op dit moment druk doende. De publicatie van de ontwerp-normen wordt in februari 2008 verwacht. Eerder bracht het NEN een verkennende rapportage uit, waarin de ontwikkeling van dergelijke normen haalbaar werd geacht.

zaterdag 24 november 2007

Promotie schuldsanering en goede trouw

Op woensdag 21 november 2007 is Mr. Arnoud Noordam, advocaat te Amsterdam, aan de Vrije Universiteit Amsterdam gepromoveerd op het proefschrift Schuldsanering en goede trouw. Promotor was prof. mr. B. Wessels

De onderzoeksvragen zijn:
- welke betekenis en welke rol heeft de goede-trouwtoets in de Wsnp
- is een dergelijke subjectieve toets bij de beoordeling van verzoeken tot toepassing van een wettelijke schuldsaneringsregeling wenselijk.

In de tweede helft van de twintigste eeuw is de kredietverlening aan particulieren in de VS en in Europa enorm toegenomen, parallel aan de welvaartsgroei na de Tweede Wereldoorlog. Uit diverse onderzoeken blijkt niet onomstotelijk dat de toename van de kredietverlening een oorzaak is van de toename van insolventie, aannemelijk is dat causale verband wel. De door de OESO verwachte rentestijging vormt niet alleen een bedreiging voor schuldenaren met consumptief krediet, maar ook voor hypotheekgevers. Schuldenaren onderschatten vaak hun schuldenproblemen en nemen te makkelijk verplichtingen op zich (bounded willpower). Wetgeving die de consument beoogt te beschermen tegen overmatige kredietverlening kan niet voorkomen dat steeds meer schuldenaren een beroep (moeten) doen op schuldhulp. De Wet op het financieel toezicht, in deze opvolger van de Wet financiële dienstverlening, zal volgens Arnoud Noordam evenmin kunnen voorkomen dat vele consumenten in problematische schuldensituaties terechtkomen die zij niet zelfstandig kunnen oplossen.

Schuldhulpverleners zijn ook niet altijd in staat problematische schuldensituaties op te lossen. Schuldeisers blijken vaak niet bereid een buitengerechtelijke akkoord (of schuldregeling) in het ‘minnelijke (schuldsanerings)traject' te aanvaarden. De Wet schuldsaneringsregeling natuurlijke personen is in werking getreden op 1 december 1998 en fungeert als een laatste redmiddel voor natuurlijke personen die in een problematische schuldensituatie verkeren. De Wsnp biedt de schuldenaar uitzicht op een schone lei indien hij zich tijdens de sanering (in beginsel drie jaar) aan zijn verplichtingen houdt.

De Wsnp is een medicijn maar werkt niet preventief: de wet kan niet verhelpen dat steeds meer natuurlijke personen in een problematische schuldensituatie komen te verkeren. In het jaar 1999 werd ten aanzien van één op de tweeduizend Nederlanders de Wsnp van toepassing verklaard dan wel een faillissement uitgesproken, anno 2005 was dat aantal verdubbeld. De sanering van schulden via de Wsnp is bovendien niet iedereen vergund. De rechter kan namelijk een verzoek van de schuldenaar tot toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling (een Wsnpverzoek) afwijzen, indien aannemelijk is dat de schuldenaar ten aanzien van het ontstaan of onbetaald laten van schulden niet te goeder trouw is geweest.


Noordam is geen voorstander van handhaving van de op het verleden gerichte "goede trouw"-toets (hoe is het gekomen?), maar van een toetsing op "gegronde vrees" (kan het nu goed komen?). In het wetsontwerp WSNP, dat per 1 januari 2008 in werking treedt is in de visie van Mr. Noordam onvoldoende transparantie hoe de rechter zal moeten toetsen bij de beoordeling over de toelating van een debiteur tot de WSNP.

Eerder, in een artikel in het Tijdschrift voor Insolventierecht onder de titel ’’De toegangspoort tot de wettelijke schuldsanering in nevelen gehuld’’ heeft mr. A.J. Noordam een aantal vraagpunten met betrekking tot de voorgenomen wetswijziging opgeworpen, waarvan de belangrijkste was dat door de introductie (bij amendement) van artikel 288 lid 3 Fw (inhoudend dat de aanvrager ondanks de strengere toelatingseisen, toch kan worden toegelaten tot de regeling het indien voldoende aannemelijk is dat de omstandigheden die bepalend zijn geweest voor het ontstaan of onbepaald laten van de schulden onder controle zijn) weinig overbleef van de intentie strenger aan de poort te zijn. De Minister heeft, toen dit aspect door een VVD-kamerlid (Broekers-Knol) tijdens de parlementaire behandeling onder de aandacht werd gebracht, geantwoord dat artikel 288 lid 3 Fw een codificatie was van de Recofarichtlijnen op dit punt, waarmee onbelicht bleef of de nieuwe wet dan op dit punt al dan niet een afwijking van de Recofa-richtlijnen beoogde. Was de Tweede Kamer beducht dat er te weinig mensen nog voor toelating in aanmerking kwamen, de Eerste Kamer was meer bevreesd dat het er te veel zouden worden. Dat nam niet weg dat het wetsontwerp uiteindelijk zonder hoofdelijke stemming de finish haalde.

Nader bericht over het proefschrift volgt, zodra dit beschikbaar is.

donderdag 22 november 2007

Voedselbanken blijven open!

Op 19 november 2007 heeft de Staatssecretaris van SZW de vragen beantwoord van het Tweede Kamer-lid Van Gent (Groen Links) over de explosieve groei van de voedselbanken, zie mijn artikel Kamervragen Groen Links over wachtlijsten schuldhulpverlening
http://observatrix.blogspot.com/2007/11/op-1-november-2007-heeft-het-lid-tweede.

De Staatssecretaris ziet in voedselbanken een vindplaats voor de overheid om mensen die geholpen worden door de voedselbank, te wijzen op andere vormen van hulpverlening, waaronder schuldhulpverlening. “Mensen met schulden bv. zijn niet geholpen met een voedselpakket maar door adequate schuldhulpverlening in combinatie met armoedebestrijding en een baan”. “Nederland heeft een uitgebreid systeem van sociale voorzieningen. Toch zullen er altijd mensen zijn die gebruik maken van liefdadigheid. Bijvoorbeeld omdat de overheid ze niet kan helpen (illegalen) of omdat ze niet door de overheid geholpen willen worden. Van oudsher zijn er organisaties die deze mensen helpen zoals het Leger des Heils en de kerken”. (Dat ook het Leger des Heils naar Nederlands recht een kerkgenootschap is, is het departement kennelijk even ontschoten).

De Staatssecretaris verwijst naar een onderzoek van Regioplan in 2006, waarin de kenmerken van de klanten van voedselbanken zijn geanalyseerd. Met betrekking tot de schuldenproblematiek zijn in dat onderzoek interessante gegevens te vinden:
- aangegeven wordt dat schulden bij 83% van de respondenten een probleem zijn;
- problemen in de inkomensvoorziening ontstaan, doordat respondenten betalingsregelingen treffen met doorgaans commerciële schuldeisers en daarbij zoveel van hun inkomen afstaan, dat zij minder dan het bestaansminimum overhouden;
- tweederde van de respondenten geeft aan meer dan EURO 5.000,00 schuld te hebben;
- 36% geeft aan een beroep te doen op schuldhulpverlening.

Wat dat laatste betreft zou een nader onderzoek interessant zijn om na te gaan, welke vormen van schuldhulpverlening worden bedoeld en hoe effectief die hulpverlening voor betrokkenen is. Er bestaat een vermoeden dat onvoldoende gebruik wordt gemaakt van voorliggende voorzieningen (zoals bijzondere bijstand, zorgtoeslag en huurtoeslag). Schuldhulpverlening kan een debiteur ook wat dat opzicht op een hoger bestedingsniveau brengen.

Op de vraag naar de ontwikkeling van de wachtlijsten van de schuldhulpverlening antwoordt de Staatssecretaris zoals ik al had voorspeld. Het antwoord namelijk is niet te geven bij gebrek aan monitoring van de relevante gegevens. De staatssecretaris geeft aan dat daartoe in 2008 als uitwerking van het participatiedeel van het bestuursaccoord een nulmeting zal worden gedaan.

dinsdag 20 november 2007

Een schuld te veel.

Een totale schuldpositie van afgerond EURO 100.000,00 (buiten de hypotheek) was voor de ouders van twee zonen (van acht en elf jaar oud) in Hengelo (Gelderland) reden te besluiten om hun zonen en daarna zichzelf van het leven te beroven. Ook de hond werd om het leven gebracht. De vader overleefde het uiteindelijk tot zijn eigen verbazing en hoorde vandaag door het Openbaar Ministerie in de strafzaak ten overstaan van de Rechtbank Zutphen een gevangenisstraf van 20 jaar eisen. Psychisch was er volgens de deskundigen bij de man geen sprake van een stoornis. Wel stond hij sterk onder invloed van zijn echtgenote. Het gezin had volgens het AD EURO 90,00 per maand te besteden. Met behulp van een credit card was een nieuwe auto gekocht. Druppel die de emmer deed overlopen was de ontvangst van een dagvaarding voor een nieuwe vordering van EURO 15.000,00 en de gedachte nu nog minder te besteden te hebben en ook het eigen huis te moeten verkopen. Het mocht de kinderen aan niets ontbreken. De ouders schaamden zich voor hun omgeving en achtten de mo0rd gelegitimeerd, nu zij na de dood toch met hun kinderen (van wie zij volgens de vader veel hielden) herenigd zouden worden.

De casus (een zogenaamd “familiedrama”) roept vragen op die het beantwoorden waard zijn, al was het maar om daardoor te proberen herhaling te voorkomen:
- hoe zijn de schulden ontstaan;
- lag er beslag op het inkomen of op de inboedel? Zo ja, heeft de deurwaarder dan nog geprobeerd de debiteuren naar adequate hulpverlening te loodsen?
- was er enige vorm van schuldhulpverlening en wat hield die dan in? Kon er worden gebeld voor overleg na ontvangst van de dagvaarding, toen de paniek toesloeg? Waarom was er niet eerder indringend gesproken over de noodzaak de woning onderhands te verkopen?
- heeft het bedrijfsmaatschappelijk werk van het ziekenhuis na beslaglegging actie ondernomen? Hadden (para)medici met wie de moeder samenwerkte, niet eerder in de gaten dat in psychisch opzicht het water over de dijk was?
- hoe is in Hengelo (Gelderland) de toegang tot de schuldhulpverlening geregeld?
- Is er een beroep op de WSNP gedaan? Wat is er toen precies gebeurd?
- Hebben de zonen op school ooit aangegeven, dat sprake was van een moeilijke situatie. Waren er problemen met de betaling van het schoolfonds? Was het schoolmaatschappelijk werk toen “outreaching” genoeg?
- Hoe waren de familierelaties? Was er een religieuze binding? Waren er andere sociale bindingen? Is er enige vorm van mantelzorg geweest?
Het is niet aannemelijk, dat er geen signalen zijn geweest, ook omdat problemen van dit type zich langzaam in de tijd plegen te ontwikkelen.

Volgens artikelen in kranten werkte de vader bij een meubelfabriek en was de moeder verpleegster, werkzaam in een ziekenhuis. Kortom, twee inkomensbronnen en dus –van buiten af bezien- alle mogelijkheden om een saneringsaanbod te doen en dan na op zijn beste drie en op zijn slechtst zo’n jaar of vijf van de schulden af te zijn al dan niet in een andere woning. De jongste zoon was dan 13 geweest en de oudste 16 jaar; met een heel leven voor zich en de wetenschap dat hun ouders in moeilijke tijden het hoofd koel hadden gehouden en met ere een groot probleem hadden opgelost. Het mocht niet zo zijn.

De nagedachtenis van de kinderen rechtvaardigt een evaluatie hoe in de toekomst de signalen eerder kunnen worden opgevangen, waarna desnoods met zekere bemoeizorg hulp kan worden verleend om omwille van het leven (en het levensgeluk) van minderjarige kinderen –die zichzelf niet kunnen beschermen- de ouders te dwingen hun verantwoordelijkheid te nemen en adequate hulp te zoeken, ook bij de oplossing van de financiële problemen die zij zelf hebben laten ontstaan en die onder geen enkel beding een legitimering kunnen vormen om kinderen van het leven te beroven. Als je al meent beslissingen tot levensbeeindiging te kunnen nemen, dan neem je die voor eigen rekening en risico en niet ten laste van het leven van je minderjarige kinderen.

maandag 19 november 2007

Gedwongen executie woningen leidt tot kapitaalvernietiging ten nadele van de hypotheekdebiteur

Uit een steekproef van woningmarktcijfers.nl is gebleken dat bij gedwongen verkoop van onroerend goed woning gemiddeld EURO 33.000 onder de marktprijs worden verkocht. Binnen tien maanden echter zijn door de opkopers de meeste woningen weer verkocht voor een bedrag dat gemiddeld EURO 25.000,00 hoger ligt.

Per jaar worden in Nederland ongeveer 2000 woningen gedwongen in een veilig verkocht, waarvan een aanzienlijk gedeelte door het Vendu notarishuis Rotterdam (www.notarishuis.nl). In Rotterdam zullen vanaf nu tot het einde van het jaar nog zo’n 80 woningen worden geveild, voor het merendeel gelegen in Rotterdam-Zuid, niet zelden in wijken die volgens minister Vogelaar prachtwijken moeten worden.

Als de waarde die uit de steekproef naar voren komt, algemeen geldt betekent die een kapitaalsverlies van EURO 50 miljoen, dat terecht komt bij de eigenaar, die niet zelden eindigt met een zogenaamde excedentschuld aan zijn hypothecaire geldschieter. Dit voordeel komt terecht bij de opkopers die de marktfrictie benutten, die ontstaat door de tijdsdruk wanneer eenmaal de veiling is aangezegd.

Excedentschulden uit hypotheken komen regelmatig voor in problematische schuldsituaties. De laatste tien jaar is in verband met de waardestijging van huizen niet zelden de meerwaarde financieel vertaalt in een tweede en soms zelfs derde hypotheek, waarvan de opbrengst is benut voor consumptieve bestedingen.

In sommige gevallen is voor de hypotheek een zogenaamde nationale hypotheek garantie (NHG) afgegeven, vroeger genaamd gemeentegarantie, door het Waarborgfonds eigen woningen. Het is mij vaker opgevallen dat de hypothecaire geldschieter die gedekt is door het Waarborgfonds, zijn eigen pad lijkt te trekken in de executie en daarmee haast heeft om zo snel mogelijk de restrekening bij het Waarborgfonds te kunnen indienen. Volgens berichten in BN De Stem en de Stentor is het Waarborgfonds voornemens zelf meer uit veilingen te kopen teneinde te bevorderen dat het verschil niet bij opkopers maar bij de hypothecaire geldgevers (en de eigenaar) terecht komt. Dit is zeer te wensen, omdat het ontstaan van een wig tussen de marktwaarde en de executie-opbrengst, samenhangend met de tijdsdruk van een veiling, bijdraagt aan het ontstaan van problematische schuldsituaties, die vervolgens met inzet ten laste van het publiek domein weer moeten worden opgelost – het leed van de debiteuren nog daargelaten.

zondag 18 november 2007

Schuldhulp verlenen in het Verenigd Koninkrijk

Onderstaand een op debiteuren gerichte beschrijving van de zogenaamde IVA-regeling, die enigszins afwijkt van de Nederlandse regeling en nadere studie behoeft.

What is an Individual Voluntary Arrangement?

An Individual Voluntary Arrangement is more commonly known as an IVA.

An IVA is a formal arrangement with all the unsecured creditors you owe money to.

The agreement made between you and your creditors could result in you not paying back the full amount, you could write off up to 100% of the debts you cannot afford to pay. The alternative to an IVA could be bankruptcy.

An IVA usually lasts for five years and over this period you would be expected to contribute a monthly payment into the IVA scheme fund. The level of this contribution is decided by you in conjunction with the Insolvency Practitioner appointed by you. This amount must be affordable by you and agreed by your creditors. These funds are then paid out to your creditors on a periodic basis throughout the term of your IVA.

An IVA is also a way forward for sole traders and business partnerships, where short term cash flow problems have been encountered but the business remains viable and profitable.

The benefits of an accepted IVA are:

your home would be protected from any action by unsecured creditors; your debt would be repaid in affordable monthly repayments; your current debts cannot increase;

all interest and charges will be frozen - your current debts can not increase;

bailiffs will be prevented from calling;

it will prevent bankruptcy proceedings on existing debts; and

you would be seen to be repaying your creditors.


Voor een uitgebreide folder:
http://www.r3.org.uk/uploads/documents/Is%20an%20IVA%20right%20for%20me.pdf

zaterdag 17 november 2007

Zeg neen tegen de creditcard!

In Canada heeft iedere bewoner gemiddeld een krediet gelijk aan 123,4% van zijn netto jaarinkomen. Daartegen wordt dit jaar door de “Associations de consommateurs du Québec” voor de vierde keer een actie gevoerd in de aanloop naar het bij velen meer schulden dan diepere vreugde genererende hoogfeest van Kerstmis. Dit jaar is een onderzoek aangeboden aan de overheid, waaruit blijkt dat consumenten niet per telefoon en op papier bestookt willen worden met reclame voor credit cards. In interviews is door de organisatoren uitgedragen, dat kredietverstrekkers handelen in dromen en dat door de bestedingen met de credit card de echte (overwegend) sociale problemen worden verstopt. Zie: http://www.hebdos.net/lsc/edition472007/articles.asp?article_id=190888
In het protest worden de volgende slogans gebruikt: “Évitez d’être dans la marge jusqu’au cou” en “Choisissez la tranquillité d’esprit! Dites non à l’illusion du crédit” – dat laatste rijmt nog ook.

In Nederland bestaat geen specifieke beweging van verontruste burgers, die zich ten doel stelt mensen te wijzen op de ongewenstheid en de risico’s van lenen. De Consumentenbond ziet meer in prijsvergelijking van dure consumptiegoederen, waarvan de aankoop met krediet wordt gefinancierd.

In de negentiende eeuw werden in Nederland zogenaamde prijsverhandelingen geschreven om de bevolking tot beter gedrag te brengen. Bekend was de actie tegen alcoholisme: “Ach vaderlief, toe drink niet meer!”. Nu hebben wij wel publiekscampagnes van de overheid tegen roken, drinken, overgewicht en ook …. de financiële coach Bud bij de actie “Blijf positief”.

Het veld ligt in Nederland open voor instellingen en bewegingen die zich bezig gaan houden met de morele herbewapening van burgers in de strijd tegen de verschulding. “Geld maakt niet gelukkig” is een evidente slogan, waarbij echter kanttekeningen te plaatsen zijn aangezien “geen geld” wel degelijk ongelukkig maakt. Beter zou misschien zijn: “Insolventie maakt ongelukkig”, maar dat is te moeilijk. “Leef van je inkomen nu en niet van dat van morgen, overmorgen en de tien jaar erna” is te lang maar wel duidelijk of in een variant op Canada: “Kies voor rust van het gemoed . Heb geen schuld maar een tegoed” -dat in een rap prima inpasbaar zou zijn, wellicht iets voor Ali B of minister Donner (die in zijn justitietijd een rap uitbracht: "Hier spreekt Donner van Justitie, ik doe het samen met de politie")?

vrijdag 16 november 2007

Wanbetaler zorgpremie krijgt na 1 januari 2009 vadertje Staat achter zich aan.

Op 12 november 2007 heeft Minister Klink (VWS) in een brief met kenmerk ZF-2807424 aan de Tweede Kamer aangeven, wat zijn gedachten zijn over de verdere structurering van het incassotraject voor achterstanden zorgpremie.

Zorgverzekeraars dragen het risico voor de eerste zes maanden premie-achterstand en dienen daarop een krachtig geprotocolleerd incassobeleid in te zetten (ook zie mijn bijdrage van 10 november 2007).

De achterstand over een periode van meer dan zes maanden komt voor risico van de Staat meer specifiek het Zorgverzekeringsfonds, dat aan de zorgverzekeraar de meer-achterstand vergoedt op voorwaarde dat de wanbetaler in de (basis)verzekering blijft en de zorgverzekeraar de incasso-activiteit vervolgt. Gegeven de wijze van financiering van het Zorgverzekeringsfonds werkt het overnemen van de premie-achterstand weer door in de hoogte van de te betalen premie.

Er zijn nieuwe afspraken gemaakt tussen gemeenten en zorgverzekeraars, waarbij vanaf 19 november 2007 geregistreerd zal worden, welke verzekerden niet hebben gereageerd op de tweede aanmaning tot betaling. Met de zorgverzekeraars zijn afspraken gemaakt over de incasso-inspanning, het niet royeren van verzekerden met premie-achterstand en de compensatie van de premiederving bij meer dan zes maanden premie-achterstand./

Ter versterking van de incasso-mogelijkheden is de Minister voornemens in de Zorgverzekeringswet op te nemen, dat verplichting tot betaling van de nominale premie voor de nieuwe verplichting wordt omgezet in een bestuursrechtelijke verplichting om te betalen aan een daartoe aangewezen uitvoeringsorgaan, zodra de premie-achterstand meer dan zes maanden bedraagt, waarbij de bestuursrechtelijke premie meer bedraagt dan de nominale premie. Hiervoor wordt gedacht aan 130%. Het bestuursorgaan wordt bevoegd de bestuursrechtelijke premie direct in te doen houden met het broninkomen van de debiteur en te verrekenen met de zorgtoeslag. De wanbetaler kan zich uit het regime van de bestuursrechtelijke premiebetaling vrij kopen, door aan de zorgverzekeraar de achterstand over de eerste zes maanden, de incassokosten en de rente te voldoen. Het aangewezen uitvoeringsorgaan stort geïncasseerde premie af in het Zorgverzekeringsfonds.

De Zorgverzekeringswet wordt gewijzigd waarbij onder meer de verzekerde met een betalingsachterstand onmogelijk wordt gemaakt de verzekering op te zeggen. Het incassoprotocol van de zorgverzekeraars zal binnenkort ook worden aangepast. De geldende regeling is te vinden op de website van Zorgverzekeraars Nederland. Verder zullen procedures en taken worden uitgewerkt in lagere regelgeving. Het voornemen bestaat hiertoe medio 2008 een wetsontwerp aan de Tweede Kamer aan te bieden, waarna de wetswijziging op 1 januari 2009 kan worden ingevoerd.

De vraag rijst of mede door de hoogte van de sanctie van 30% en de uitbreiding van de mogelijkheid van verhaal niet sprake lijkt te zijn van enige overkill in relatie tot andere crediteuren. In ieder geval zal ook in dit geval rekening gehouden moeten worden met problematische schuldsituaties en de gevolgen voor de incasso, wanneer een debiteur een beroep doet op schuldhulpverlening. De Minister neemt ruim zes maanden om over het ontwerp na te denken. De schuldhulpverleningsbranche en het Ministerie van Justitie doen er goed aan zich in dit denkproces reeds nu te mengen teneinde te voorkomen dat er maatregelen komen, die een verstorend effect hebben op de hulpverlening. Van belang is ook, of de bestuursrechtelijke strafpremie preferent wordt (liever niet!). Hoe deurwaarders in de eerste zes maanden incassomaatregelen nemen zal goed en adequaat moeten worden aangestuurd door hun opdrachtgevers, de zorgverzekaars en de op deurwaarders toezicht houdende organen, waarbij beslag op vitrage en het koffiezetapparaat zoveel mogelijk dient te worden vermeden.

woensdag 14 november 2007

Sparen om te lenen en lenen om te sparen?

Nobelprijswinnaar voor de Vrede 2006, Muhammed Yunus, uitvinder van het microkrediet, hield de zogenaamde Raiffeissen-lezing, georganiseerd door de Rabobank en FD Intelligence te Amsterdam op 12 november 2006(uiteraard in aanwezigheid van prinses Maxima): “Onze klanten in Bangladesh willen sparen’, zegt hij. ‘Dat lukt ze bij commerciële banken niet. Daarom bieden wij spaarrekeningen aan tegen 8 procent rente. Wij eisen dat alle 7,5 miljoen klanten die bij ons een bedrijfskrediet opnemen, privé geld opzijzetten voor een pensioen of voor tegenvallers. Sparen voor je pensioen is in het Westen heel normaal, maar in landen als Bangladesh nog niet”.

Het is maar de vraag, hoe normaal sparen in het algemeen en sparen voor je pensioen in het westen inmiddels nog normaal zijn. Uit een onderzoek van de DNB, gepubliceerd in juli 2007, blijkt, dat sinds 2003 Nederlanders liever lenen dan sparen. Per saldo geeft de Nederlander daardoor ieder jaar meer uit dan hij netto verdiend.

Het CBS becijferde, dat Nederlandse huishoudens in 2006 640 miljard euro aan leningen hadden uitstaan.Het hiermee gemoeide bedrag steeg van 499 miljard in 2005 naar 544 miljard EURO in 2006. Ondanks een inkomensstijging van gemiddeld 4% gaven huishoudens 6 miljard euro meer uit dan ze ontvingen.

Vraag rijst of het al dan niet in aandelen belegde spaargeld van China en andere landen in ontwikkeling niet mede de basis is voor de onverantwoorde consumptiecultuur van het westen (en wat er mondiaal gebeurt, wanneer als gevolg van een door overspending gegenereerde crisis spaarders daar hun geld verliezen door déconfiture van banken hier). Ik citeer uit NRC Next van 11 november 2007: “De spaartegoeden van de Chinese bevolking worden na jaren van enorme economische groei geschat op 1.500 miljard euro. Er wordt ook op grote schaal gespeculeerd met geleend geld. Het aantal Chinezen dat belegt wordt geschat op 50 miljoen en het aantal beleggersrekeningen op 100 miljoen”. “Wie jong is en geld heeft, belegt in China op de beurs. Waarschuwingen over een financiële zeepbel worden genegeerd”.

dinsdag 13 november 2007

Financier met Uw (gedoneerde) nier?

De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg heeft aan minister Klink het voorstel gedaan, dat wie bij leven een nier doneert, de rest van zijn leven geen ziektekostenpremie meer behoeft te betalen. De maatregel is bedoeld om het aantal donoren te vergroten. Jaarlijks sterven enkele honderden mensen, omdat er niet op tijd een nier voor hen beschikbaar is. Anderen lijden een door medische zorg zeer belast leven, waarbij de met die zorg verbonden kosten hoog zijn.

De Raad meent dat vrijstelling van betaling van premie van de zorgverzekering meer aanvaardbaar is dan betaling van een bedrag ineens. In het rapport wordt daaraan de volgende passage gewijd: “Voordeel van met name een vrijstelling van de ziektekostenpremie is verder dat het minder waarschijnlijk is dat mensen in armoede of met grote schulden voor levende donatie zullen kiezen”. Bron: p.43 rapport http://www.rvz.net/data/download/Microsoft_Word_-_Orgaandonatie_huisstijl.pdf

Ik ben bepaald niet overtuigd van de juistheid van deze stelling in het geval sprake is van een problematische schuldsituatie. De nominale premie kost per maand ongeveer EURO 100,00, waarvan in geval van een bijstanduitkering van een alleenstaande afgerond EURO 35,00 aan zorgtoeslag wordt gefinancierd. Vraagt rijst allereerst of vrijstelling van premiebetaling ook verval van het recht op zorgtoeslag zou inhouden. Het rapport gaat hierop niet in.

Volgens de Recofa-richtlijnen, versie juli 2007, geldt, dat de beslagvrije voet wordt verhoogd met alle door de schuldenaar betaalde ziektekostenpremies, ook de premies voor aanvullende ziektekostenverzekeringen. Op de zorgtoeslag ligt een beslagverbod, waardoor dit bedrag buiten de boedel valt. Om te voorkomen dat de schuldenaar volledig voor de ziektekosten wordt gecorrigeerd én daar bovenop de zorgtoeslag ontvangt, zal artikel 475 d Rv worden aangepast. Deze wetswijziging is inmiddels door de Tweede Kamer aanvaard. Recofa heeft besloten op deze wetswijziging te anticiperen. Dit houdt in dat de beslagvrije voet wordt verhoogd met de verschuldigde premie minus de inkomensafhankelijke normpremie op bijstandsniveau en de ontvangen zorgtoeslag. Besparing op zorgpremie valt dus in de WSNP- boedel. Aangezien de Recofa-richtlijnen ook maatgevend zijn voor de berekening van het vrij te laten bedrag, zou door premiebesparing na orgaandonatie meer geld beschikbaar komen voor de schuldeisers.

Op 24 november 2006 (LJNL AZ1111) besliste dat Hoge Raad, dat een aanspraak op smartengeld in de WSNP boedel valt, indien deze is geconcretiseerd in een vordering in rechte of een overeenkomst. Eerder op 22 november 2002 was dit al uitgemaakt voor het faillissement. “De tussen faillissement en schuldsanering bestaande verschillen rechtvaardigen niet in het kader van een schuldsanering anders te oordelen dan in faillissement”.

Aangezien na orgaandonatie een uitkering in termijnen bestaande in besparing op premie zorgverzekering een aanspraak betreft die door de donor is geconcretiseerd in een vaststellingsovereenkomst, valt de uitkering in de WSNP-boedel.

Voor wie (nog) geen beroep op schuldhulpverlening heeft gedaan, zou de kans op een levenslange inkomensondersteunende maatregel in de vorm van premiebesparing niettemin een verleiding kunnen inhouden, die anders dan de Raad aanneemt wel degelijk maakt, dat mensen die “in armoede leven of met grote schulden” uit financiële overwegingen voor orgaandonatie bij leven kiezen. Hoewel de kans op kidney-snatching niet zo groot lijkt, is het toch zeer de vraag, of deze maatregel zo'n goed idee is.

zaterdag 10 november 2007

Kamervragen Groen Links over wachtlijsten schuldhulpverlening

Op 1 november 2007 heeft het lid Tweede Kamerlid Van Gent (GroenLinks) aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, vragen gesteld over de explosieve groei van het aantal personen, dat een beroep doet op de voedselbanken. De vragen zijn blijkens de voetnoot gesteld na kennisname van een artikel in Spits niet zoals het Tweede Kamerlid vermeldt van 30 oktober 2007, maar van 29 oktober 2007 (er lag misschien een oud exemplaar in de trein?). Dit artikel is te lezen op:http://www.spitsnet.nl/nieuws.php/1/7166/online/Voedselbanken_zien_klantenbestand_verder_groeien.html

De vragen hebben betrekking op de groei van het aantal Voedselbank-klanten en de wijze waarop koopkrachtverbetering en informatie over inkomensondersteunende maatregelen kan worden verstrekt. De zevende en laatste vraag luidt:
“Kunt u toelichten hoe de wachtlijsten voor de schuldhulpverlening zich ontwikkelen? Erkent u dat de gebrekkige preventie en sanering van problematische schulden eraan hebben bijgedragen dat steeds meer mensen afhankelijk zijn van de voedselbank?”.

Het zou mij benieuwen, of op de vraag over de omvang van de wachtlijsten van schuldhulpverlening een zinnig antwoord te geven is, aangezien daarvan bij mijn weten geen landelijke registratie wordt bijgehouden. In ieder geval moet worden geconstateerd, dat met het toenemen van de prolematiek meer capaciteit voor hulpverlening noodzakelijk wordt, terwijl er tegelijkertijd een proces gaande is van intensievere en steeds verder geprotocolleerde schuldhulpverlening in de aanloop naar de certificering. Het zou nuttig zijn, als de vraag een impuls is om tot een dergelijke landelijke registratie te komen en in noodgebieden vliegende brigades werden ingezet (zoals bijvoorbeeld de rechterlijke macht dat een aantal jaren geleden ook heeft gedaan om achterstanden weg te werken). Vraag die dan weer rijst, is wie de daarmee gemoeide kosten betaalt, maar daarvoor is mogelijk in het verruimde budget van SZW een oplossing te bedenken.

Op Kamervragen pleegt na drie tot zes weken antwoord te worden gegeven.

vrijdag 9 november 2007

De geestelijke zonen van Dreverhaven zijn weer bezig

Een deurwaarder kondigt aan voor een vordering van afgerond EURO 200,00 beslag roerend goed te willen leggen onder een debiteur, die inmiddels een beroep op een schuldhulpverlenende instelling heeft gedaan.

De deurwaarder handelt daarmee in strijd met de intentieverklaring op 10 oktober 2006 gesloten tussen de Koninklijke Beroepsorganisatie voor Gerechtsdeurwaarders, de NVI en de NVVK, zie http://www.kbvg.nl/fileadmin/Nieuws/604-1011_Persbericht_Intentieverklaring.PDF

De deurwaarder handelt ook in strijd met zijn beroepsregels door een beslag te leggen dat meer kost dan opbrengt, waarbij er ook nog sprake is van een wanverhouding tussen de beslagkosten en de vordering. Effect van een dergelijke beslag is bovendien schade voor alle andere schuldeisers, aangezien de huisraad moet worden vervangen uit het resterend vermogen van de debiteur, eventueel in de vorm van leenbijstand.

Prof. Dr. A.W. Jongbloed, bijzonder hoogleraar Executie- en beslagrecht, ingesteld door de Koninklijke Beroepsorganisatie voor Gerechtsdeurwaarders, schrijft in de WODC-publicatie “Beroepsethiek en marktwerking”:

“Ethische overwegen beletten de meeste deurwaarders om als reeds derdenbeslag is gelegd op het loon of de uitkering van de schuldenaar en na toepassing van de beslagvrije voet ex art. 475d Rv maandelijks slechts tien of vijftien euro’s kunnen worden geïncasseerd, ook nog eens beslag op roerende zaken van deze schuldenaar te leggen. Dit laatste is een extra kostenpost en levert in de regel te weinig op omdat de in beslag te nemen zaken in de regel tamelijk oud en versleten zullen zijn. Andere gerechtsdeurwaarders leggen een beslag roerende zaken echter wel als extra pressiemiddel in de wetenschap, dat dat sommige schuldenaren van vrienden en bekenden geld krijgen om de beslaglegger tevreden te stellen”

Prof. Mr. A.W. Jongbloed. “De gerechtsdeurwaarder; zakenman of functionaris?” in “Beroepsethiek en marktwerking”. Justitiële verkenningen WODC p. 72.

Het wordt tijd dat het ethisch zintuig van sommige deurwaarders wat meer tot ontwikkeling komt dan wel wordt gebracht!

Wordt vervolgd!

donderdag 8 november 2007

Schuldenproblematiek in Duitsland neemt toe

Het Statistisches Bundesamt für Statistik (Duitse pendant van het CBS heeft gisteren een persbericht uitgegeven over de insolventiecijfers in augustus 2007 in Duitsland, zie
http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Presse/pm/2007/11/PD07__441__52411,templateId=renderPrint.psml

In augustus 2007 deden 9041 natuurlijke personen / consumenten een beroep op de insolventieregeling en dat is een stijging van 6,3% ten opzichte van augustus 2007. In totaal deden in 2007 tot en met augustus 70.695 personen een beroep op de regeling en dat is een stijging met 16,8% ten opzichte van 2006.

De insolventies van ondernemers namen zowel in augustus 2007 als in de periode januari tot en met augustus 2007 af met ongeveer 13%. Totaal deden 19020 ondernemingen een beroep op de insolventieregeling.

Sinds 1999 is in Duitsland het insolventierecht gewijzigd zodanig dat natuurlijke personen na verloop van een periode van goed gedrag in aanmerking kunnen komen voor kwijtschelding (“nach einer Wohlverhaltensphase Restschuldbefreiung“!) Sedertdien deden afgerond 400.000 personen een beroep op de regeling. De stijging in 2007 is met andere woorden zeer hoog.

De insolventieregeling natuurlijke personen wordt uitgevoerd door ongeveer 1000 Beratungsstellen, die zijn opgericht door gemeenten en door instellingen van een bijzondere achtergrond (bijvoorbeeld kerkgenootschappen). Deze instellingen houden zich ook bezig met andere vormen van maatschappelijke hulpverlening en kennen een zeer uiteenlopende omvang en specialisatiegraad.

Sinds 2007 wordt door 250 Beratungsstellen gewerkt aan statistisch onderzoek naar de aantallen en achtergrond van personen die in de toestand van Ueberschuldung terecht zijn gekomen, mogelijk enigszins vergelijkbaar met de benschmark SHV. De monitor SHV gaat verder aangezien deze beoogt geen deelverzameling maar de volledige problematiek in beeld te brengen, waaraan te koppelen een early warning systeem (recent bekrachtig in een convenant onder meer te raadplegen op de website van de koninklijke beroepsvereniging van gerechtsdeurwaarders), dat deurwaarders en andere incassobedrijven ervan af zou moeten houden nodeloze incassokosten te maken. Zolang er echter nog deurwaarders zijn, die beslag leggen op de vitrage en het koffiezetapparaat valt er wat dat betreft nog veel te verbeteren; het huis van de schuldhulpverlening is voortdurend in verbouwing en dat zal in 2008 eerder meer dan minder worden.

Goedemorgen Nederland! De NVVK viert vandaag haar verjaardag.

Vanochtend was in het ontbijtprogramma “Goedemorgen Nederland” een interview met de heer G. Jaarsma, voorzitter van de NVVK (Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet) bij gelegenheid van het jubileumcongres van de NVVK vandaag in ’s-Gravenhage. Sprekers zullen onder meer zijn prinses Maxima, staatssecretaris SZW Aboutaleb en oud-minister van Financiën Zalm. De NVVK bestaat 75 haar.

Jaarsma gaf aan dat na een aanvankelijke daling sedert het derde kwartaal van 2007 de schuldenproblematiek weer toeneemt en weet dat onder meer door aan afnemend consumentenvertrouwen. Wie minder vertrouwen heeft in zijn toekomstige koopkracht-ontwikkeling besluit eerder voor de bestaande problematiek een beroep op hulpverlening te doen.

In 75% van de gevallen van de problematische schuldsituaties hebben de debiteuren een uitkering en een netto inkomen tussen 800 en 1200 EURO netto, waarbij sprake is van een wankel evenwicht. Als er iets misgaat wordt de balans verstoord en is er geen compensatie vermogen.

In een aantal gevallen worden onvoldoende een beroep gedaan op voorliggende voorzieningen als toeslagen (woontoeslag en zorgtoeslag), onder meer omdat de debiteur niet in staat is de aanvraagformulieren in te vullen. Jaarsma ziet terecht voor de fiscus (die toch al bijna alles weet) een taak om actief op zoek te gaan naar rechthebbenden en formulieren zoveel mogelijk in te vullen. Een ander instrument ter beperking van schulden bij uitkeringsgerechtigden is de afschaffen van leenbijstand gelijk door staatssecretaris Aboutaleb na zijn aantreden bij vele gelegenheden betoogd.

Jaarsma verwacht op basis van de ontwikkelingen in Friesland, waar hij directeur is van de Kredietbank, dat in Nederland het vierde kwartaal een stijging van de schuldenproblematiek te zien zal geven.